pl en
pl
Metody badań ilościowych
Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów
Informatyka Społeczna
Specjalność
-
Jednostka organizacyjna
Wydział Humanistyczny
Poziom kształcenia
Studia licencjackie I stopnia
Forma studiów
Stacjonarne
Profil studiów
Praktyczny
Cykl dydaktyczny
2025/2026
Kod przedmiotu
HIFSS.I1.05490.25
Języki wykładowe
polski
Obligatoryjność
Obowiązkowy
Blok zajęciowy
Przedmioty kierunkowe
Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
Tak
Koordynator przedmiotu
Tomasz Masłyk
Prowadzący zajęcia
Tomasz Masłyk
Okres
Semestr 1
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład: 30
Ćwiczenia projektowe: 30
Liczba punktów ECTS
4

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod Efekty w zakresie Kierunkowe efekty uczenia się Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1 Student dysponuje wiedzą na temat poszczególnych etapów procesu badawczego. Potrafi sformułować problem badawczy, dokonać jego konceptualizacji i operacjonalizacji IFS1P_W08 Wykonanie projektu, Egzamin
W2 Student wie, w jaki sposób pozyskiwać dane do ilościowych badań socjologicznych IFS1P_W03 Wykonanie projektu, Egzamin
Umiejętności – Student potrafi:
U1 Student potrafi samodzielnie przygotować projekt badań zgodnie z metodologicznymi regułami IFS1P_U03 Wykonanie projektu, Egzamin
U2 Student potrafi przygotować narzędzie potrzebne do realizacji badań socjologicznych IFS1P_U05 Wykonanie projektu
U3 Student potrafi posługiwać się odpowiednimi programami właściwymi do realizacji różnorodnych zadań. IFS1P_U10 Wykonanie projektu
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1 Student rozumie specyfikę i złożoność świata społecznego, co pozwala mu w sposób obiektywny poddawać analizie poszczególne jego dziedziny i członków danych społeczności IFS1P_K02 Aktywność na zajęciach
K2 Student potrafi realizować określone zadania i efektywnie uczestniczyć w pracach zespołu badawczego IFS1P_K01 Zaangażowanie w pracę zespołu

Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem kursu jest zaznajomienie studentów z teoretycznymi i praktycznymi aspektami warsztatu badawczego.

Nakład pracy studenta

Rodzaje zajęć studenta Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności
Wykład 30
Ćwiczenia projektowe 30
Przygotowanie do zajęć 30
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2
Dodatkowe godziny kontaktowe 5
Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20
Łączny nakład pracy studenta
Liczba godzin
117
Liczba godzin kontaktowych
Liczba godzin
60

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp. Treści programowe Efekty uczenia się dla przedmiotu Formy prowadzenia zajęć
1.

Celem kursu jest zaznajomienie studentów z teoretycznymi i praktycznymi aspektami warsztatu badawczego. Podstawowym założeniem kursu jest przekazanie studentom teoretycznej i praktycznej wiedzy, która znajdzie zastosowanie w trzech etapach badań empirycznych: sformułowanie problemu badawczego i opracowanie narzędzi badawczych, zrozumienie społecznego kontekstu badań i ich realizacja oraz analiza uzyskanego materiału badawczego

Tematyka wykładów:
1. Ilościowe i jakościowe badania społeczne w perspektywie ontologicznej i metodologicznej: naturalizm i antynaturalizm
2. Problem badawczy i etapy procesu badawczego. Badania deskryptywne, eksplanacyjne, predyktywne i pragmatyczne
3. Konceptualizacja i operacjonalizacja w badaniach ilościowych: pojęcia i definicje oraz zmienne i wskaźniki
4. Pomiar w badaniach ilościowych: trafność i rzetelność pomiaru
5. Narzędzia pomiarowe w badaniach ilościowych: indeksy i skale
6. Logika konstruowania narzędzi badawczych w badaniach sondażowych: kwestionariusz wywiadu i ankieta
7. Rodzaje i zasady doboru prób badawczych w badaniach ilościowych

W1, W2, U1, U2, K1 Wykład
2.

Tematyka ćwiczeń:


1.      Wprowadzenie 


2.      Metodologia nauk społecznych – specyfika badań ilościowych


3.      Etapy procesu badawczego. Formułowanie problemu badawczego


4.      Modele jako reprezentacje badanej rzeczywistości


5.      Pojęcia w badaniach społecznych. Konstruowanie definicji wybranych pojęć


6.      Typologie w badaniach społecznych. Tworzenie typologii i klasyfikacji


7.      Tezy i hipotezy


8.       Wskaźniki. Dobór odpowiednich wskaźników dla wybranych pojęć


9.      Pomiar w naukach społecznych. Trafność i rzetelność pomiaru


10.   Skale pomiarowe w badaniach społecznych


11.  Konstruowanie skali Likerta


12.  Budowa kwestionariusza. Kwestionariusz ankiety a kwestionariusz wywiadu. Rodzaje pytań kwestionariuszowych.


13.  Błędy w formułowaniu pytań kwestionariuszowych. Przykłady konkretnych kwestionariuszy.


14.  Dobór próby: rodzaje prób stosowanych w ilościowych badaniach społecznych


15. Podsumowanie

W1, W2, U1, U2, U3, K1, K2 Ćwiczenia projektowe

Informacje rozszerzone

Metody i techniki kształcenia :

Wykład, Informacja zwrotna (ang. feedback), Dyskusja, Mini wykład, Kształcenie zdalne, Praca grupowa, Ocenianie rówieśnicze (ang. peer assessment)

Rodzaj zajęć Metody zaliczenia Warunki zaliczenia przedmiotu
Wykład Aktywność na zajęciach, Egzamin
Ćwiczenia projektowe Aktywność na zajęciach, Wykonanie projektu, Zaangażowanie w pracę zespołu

Dodatkowy opis

Wykład: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z sylabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego. Ćwiczenia projektowe: studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji opisanych w sylabusie.

Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu

W trakcie semestru można opuścić dwa ćwiczenia bez konieczności ich usprawiedliwienia. Każda dodatkowa nieobecność powoduje obniżenie oceny z ćwiczeń o 1/13 (obniżenia oceny można uniknąć poprzez zaliczenie materiału na konsultacjach z tych ćwiczeń, na których się nie było).  Nieobecność na ponad połowie ćwiczeń (8 lub więcej) skutkuje brakiem zaliczenia przedmiotu. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest uzyskanie pozytywnych ocen prac realizowanych w trakcie semestru (projekt badań i narzędzie badawcze), a także wykonanie mini badań sondażowych z wykorzystaniem skali Likerta.

Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest pozytywna ocena z ćwiczeń.

Ocena z egzaminu zależy od liczby punktów uzyskanych na teście wiedzy. Ocenę pozytywną można uzyskać przy wyniku co najmniej 50%.

Sposób liczenia oceny z egzaminu poprawkowego (ewentualny II i III) termin zostanie ustalony w trakcie semestru przy uwzględnieniu opinii uczestników zajęć.

 

 

Sposób obliczania oceny końcowej

Studenci w trakcie semestru przygotowują projekt badań i narzędzie badawcze (kwestionariusz) w kilkuosobowych zespołach projektowych. Ocena końcowa z ćwiczeń będzie średnią ocen za projekt i narzędzie badawcze (ta sama ocena dla wszystkich członków zespołu), skorygowana w oparciu o ponadwymiarowe obecności (in plus) lub ponadwymiarowe nieobecności (in minus) danej osoby. Oceną końcową przedmiotu jest ocena ważona, uwzględniająca wynik uzyskany w ramach ćwiczeń (40%) i egzaminu końcowego (60% - test wiedzy).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach

Student uzupełnia braki programowe we własnym zakresie lub korzysta z pomocy prowadzącego w czasie konsultacji.

Wymagania wstępne i dodatkowe

Brak

Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa

Uczestnictwo w wykładzie ma charakter dobrowolny chociaż mocno sugerowany, ponieważ treści prezentowane i omawiane na wykładach zawarte będą w pytaniach egzaminacyjnych. 

Uczestnictwo w ćwiczeniach jest obowiązkowe.

Literatura

Obowiązkowa
  1. Babbie E., 2004, Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa
  2. Brzeziński J.M (red.), 2011, Metodologia badań społecznych. Wybór tekstów, Zysk i S-ka, Poznań
  3. Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., 2001, Metody badawcze w naukach społecznych, Zysk i S-ka, Poznań
Dodatkowa
  1. Babiński G., 1980, Wybrane zagadnienia z metodologii socjologicznych badań empirycznych, Kraków
  2. Nowak S., (red.), 1965, Studia z metodologii nauk społecznych, PWN, Warszawa
  3. Nowak S., 1985, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa
  4. Blalock H., 1977, Statystyka dla socjologów. PWN, Warszawa
  5. Ossowski S., 2001, O osobliwościach nauk społecznych, PWN, Warszawa
  6. Sztabiński P.B., Sawiński Z., Sztabiński F., (red.), Fieldwork jest sztuką, IFiS PAN, Warszawa

Badania i publikacje

Publikacje
  1. Tomasz Masłyk, „Analiza porównawcza ocen pracy zawodowej w krajach europejskich z wykorzystaniem metody taksonomicznej”, Studia Socjologiczne 1/2014
  2. Tomasz Masłyk, Uogólnione zaufanie i jego instytucjonalne korelaty. Kontekst europejski, Studia Socjologiczne 3/2021
  3. Tomasz Masłyk, Rosja i Ukraina – zaufanie instytucjonalne w kontekście społecznych ocen jakości działania instytucji państwa. Podobieństwa i różnice, Środkowoeuropejskie Studia Polityczne 3/2022
  4. Tomasz Masłyk, Osoby z niepełnosprawnościami w pracy. Analiza porównawcza cech pracy i oceny satysfakcji z pracy osób z niepełnosprawnościami i osób sprawnych, Polityka Społeczna 9/2023