
Informacje podstawowe
- Kierunek studiów
- Kulturoznawstwo
- Specjalność
- Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
- Jednostka organizacyjna
- Wydział Humanistyczny
- Poziom kształcenia
- Studia magisterskie II stopnia
- Forma studiów
- Stacjonarne
- Profil studiów
- Ogólnoakademicki
- Cykl dydaktyczny
- 2025/2026
- Kod przedmiotu
- HKLTKWS.II2.02639.25
- Języki wykładowe
- polski
- Obligatoryjność
- Obowiązkowy
- Blok zajęciowy
- Przedmioty specjalnościowe
- Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
- Tak
|
Okres
Semestr 2
|
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład:
15
Ćwiczenia audytoryjne: 54 |
Liczba punktów ECTS
7
|
Cele kształcenia dla przedmiotu
| C1 | zapoznanie studentów z podstawowymi paradygmatami i koncepcjami metodologicznymi w naukach humanistycznych i społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem badań kulturoznawczych; |
| C2 | przekazanie wiedzy z zakresu filozoficznych podstaw badań oraz różnic między podejściem jakościowym, ilościowym i mieszanym; |
| C3 | uświadomienie studentom zależności między problemem badawczym, teorią, metodą i materiałem empirycznym; |
| C4 | kształtowanie umiejętności formułowania pytań badawczych oraz konstruowania spójnego projektu metodologicznego; |
| C5 | rozwijanie refleksyjnej i krytycznej postawy wobec współczesnych wyzwań metodologicznych, w tym uwarunkowań społecznych, etycznych i technologicznych produkcji wiedzy. |
Efekty uczenia się dla przedmiotu
| Kod | Efekty w zakresie | Kierunkowe efekty uczenia się | Metody weryfikacji |
| Wiedzy – Student zna i rozumie: | |||
| W1 | rozumienie specyfiki kulturoznawstwa na tle innych nauk, z uwzględnieniem historycznego procesu wyodrębniania się tej dyscypliny | KLT2A_W09 | Aktywność na zajęciach, Projekt, Egzamin |
| W2 | Zna współczesne stanowiska metodologicznie w kulturoznawstwie: nowe nurty etnograficzne, analiza treści i krytyczna analiza dyskursu | KLT2A_W07, KLT2A_W18 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Egzamin, Sprawozdanie |
| W3 | Na poziomie zaawansowanym posiada aktualną i wszechstronną wiedzę o dziedzinach i dyscyplinach nauki tworzących kulturoznawstwo oraz potrafi wskazać na ich najważniejsze i najnowsze osiągnięcia badawcze, interpretacyjne i metodologiczne. | KLT2A_W06 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Egzamin |
| W4 | znajomość koncepcji ogólnej metodologii nauk i podstawowych kategorii metodologicznych | KLT2A_W02 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Egzamin |
| Umiejętności – Student potrafi: | |||
| U1 | Posiada umiejętność wyboru koncepcji metodologicznej odpowiedniej do założonych celów poznawczych | KLT2A_U08 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Egzamin, Sprawozdanie |
| U2 | Potrafi stworzyć model własnego postępowania badawczego według reguł metodologicznych | KLT2A_U02 | Projekt, Sprawozdanie |
| Kompetencji społecznych – Student jest gotów do: | |||
| K1 | pogłębia kompetencje w zakresie prowadzenia badań naukowych oraz formułowania teorii naukowej | KLT2A_K04, KLT2A_K05 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Sprawozdanie, Zaangażowanie w pracę zespołu |
| K2 | Potrafi organizować pracę naukową, właściwie ocenia jej postępy oraz zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności i rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju dorobku zawodowego. | KLT2A_K01, KLT2A_K06 | Aktywność na zajęciach, Projekt, Zaangażowanie w pracę zespołu |
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć
Nakład pracy studenta
| Rodzaje zajęć studenta | Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności | |
| Wykład | 15 | |
| Ćwiczenia audytoryjne | 54 | |
| Przygotowanie do zajęć | 51 | |
| Samodzielne studiowanie tematyki zajęć | 25 | |
| Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe | 2 | |
| Dodatkowe godziny kontaktowe | 5 | |
| Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania | 23 | |
| Łączny nakład pracy studenta |
Liczba godzin
175
|
|
| Liczba godzin kontaktowych |
Liczba godzin
69
|
|
* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut
Treści programowe
| Lp. | Treści programowe | Efekty uczenia się dla przedmiotu | Formy prowadzenia zajęć |
| 1. |
Ćwiczenia poświęcone będą na pogłębianiu treści przedstawionych na wykładzie i poszerzona o ukazanie praktycznych możliwości wykorzystania poznanych metod. Tematyka: # F. Kwiatkowski: - Analiza filmu: 9 h
# K. Skowronek: 6 h Relacyjna / posthumanistyczna semiotyka kultury Analiza afektywna / badanie doświadczenia kulturowego Zajęcia poświęcone są prezentacji i praktycznemu zastosowaniu wybranych współczesnych metod badawczych rozwijanych w ramach nowej humanistyki i badań kulturoznawczych po zwrotach: materialnym, afektywnym i posthumanistycznym. Celem bloku jest zapoznanie osób uczęszczających na kurs z metodami, które odchodzą od tekstocentrycznych i interpretacjonistycznych modeli analizy kultury na rzecz badania relacji, procesów, doświadczeń oraz efektów oddziaływania zjawisk kulturowych. Zajęcia mają charakter warsztatowy i opierają się na pracy z aktualnymi przykładami kultury współczesnej (media cyfrowe, komunikacja wizualna, przestrzeń publiczna, praktyki kulturowe). Przykładowa literatura: J. Maćkiewicz, Badanie mediów multimodalnych – multimodalne badanie mediów, 2020, Twarze multimodalności: uwagi z perspektywy semiotyki kognitywnej – Piotr Konderak.
I. Trzcińska: 9 godzin - ćwiczenia obejmują metody badawcze re/konstrukcji pamięci i kształtowania związanej z tym procesem wyobraźni kulturowej i zawierają wskazówki dotyczące tworzenia archiwum, a także analizy materiałów wizualnych, szczególnie w kontekście alternatywnych nurtów kultury oraz mikrohistorii. Bibliografia S. Kukulak: 6 h badania literaturoznawcze i badania groznawcze Blok literaturoznawczy: # A. Leśniak: Analiza danych korpusowych i cyfrowych 18h # A. Głębocka: Krytyczna analiza dyskursu 6 h
|
W1, W2, W4, U2, K1, K2 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 2. |
Co to jest nauka? Czym się charakteryzują nauki humanistyczne?: Treściowe, metodologiczne i instytucjonalne kryterium nauki. Prawda, racjonalność i empiria w nauce. Rozumienie nauki w tradycji oświeceniowej. Kulturoznawstwo i nauki o kulturze w kontekście przemian nauk humanistycznych. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 3. |
Co to jest jest metodologia? Co to są paradygmaty?: Metodologia jako metanauka. Przegląd wybranych poglądów z zakresu filozofii nauki (stanowisko scjentystyczne, koncepcje Kuhna, Poppera, Feyerabenda). Główne paradygmaty w kulturoznawstwie i naukach humanistycznych. Zwroty badawcze. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 4. |
Podstawowe kategorie metodologiczne. Analiza i interpretacja danych.: Przedstawienie różnych sposobów rozumienia kategorii: pojęcie, definicja, proces badawczy, interpretacja. Wyjaśnianie i przewidywanie vs. interpretowanie i rozumienie. O różnych sposobach wyjaśniania społecznej i kulturowej rzeczywistości. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 5. |
Kultura jako tekst. Analiza dyskursu: Językoznawcze metody analizy kultury. Przedstawienie rozumienia dyskursu u Bachtina i Foucaulta. Przegląd stanowisk metodologicznych w Krytycznej Analizie Dyskursu. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 6. |
Współczesna humanistyka: Rozwój humanistyki – trzy tradycje. Współczesne rozumienie humanistyki. „Trzecia kultura” |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 7. |
Społeczny kontekst nauki: Herstory w nauce i jej kontekst teoretyczny (socjologia wiedzy, feminizm). Badania zaangażowane w naukach humanistycznych. Społeczne i etyczne konsekwencje nauki. Zwrot etyczny w humanistyce. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 8. |
Kulturoznawstwo i nauki o kulturze w kontekście przemian nauk humanistycznych: Charakterystyka kulturoznawstwa i jego pozycja w systemie nauk. Powstanie kulturoznawstwa i jego różne koncepcje. Czy nauki o kulturze to „prawdziwa nauka”? |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
| 9. |
Metody jakościowe w badaniach kulturoznawczych: Omówienie podstawowych strategii, metod i technik w badaniach kulturoznawczych. |
W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 | Wykład |
Informacje rozszerzone
Metody i techniki kształcenia :
Wykład, Mini wykład, Metoda warsztatowa (ang. workshop), Kształcenie zdalne, Dyskusja, Praca grupowa
| Rodzaj zajęć | Metody zaliczenia | Warunki zaliczenia przedmiotu |
|---|---|---|
| Wykład | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Egzamin, Sprawozdanie, Zaangażowanie w pracę zespołu | |
| Ćwiczenia audytoryjne | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Projekt, Zaangażowanie w pracę zespołu |
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu
Do zaliczenia kursu może przystąpić student, który regularnie uczestniczył w zajęciach. Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku niezaliczenia kursu w pierwszym terminie, student przystępuje do zaliczenia poprawkowego na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w terminie pierwszym.
Sposób obliczania oceny końcowej
Student / studentka otrzymuje trzy niezależne oceny - 1. z ćwiczeń i 2. z egzaminu i 3. z laboratorium kulturoznawczego.
Końcowa ocena to 0,25 oceny z ćwiczeń i 0,75 oceny z wykładu. Wykłady: średnia z końcowego egzaminu pisemnego i z laboratorium kulturoznawczego
Ćwiczenia: Podstawą zaliczenia będzie a/ obecność - możliwe są dwie nieobecności na ćwiczeniach b/ wykonanie analizy materiału źródłowego z zastosowaniem jednej z wybranych technik, prezentowanych w trakcie zajęć - pisemny esej (80%) - wyjaśnienia na pierwszym wykładzie c/ udział w dyskusji na ćwiczeniach (20%).
Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach
Student, który opuści więcej niż dwa spotkania ustala z osobą prowadzącą ćwiczenia zakres i formę wyrównania zaległości.
Mozna opuścić 1 wykład (na 8) bez usprawiedliwienia. Więcej niz 1. nieobecność - konieczność uzupełnienia szkicu w ramach "Laboratorium kulturoznawczego".
Wymagania wstępne i dodatkowe
-
Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa
Wykład: Student, studentka aktywnie uczestniczy w zajęciach. Wykład jest obowiązkowy ze względu na "laboratorium kulturoznawcze" (pisanie szkicu pod koniec każdego z siedmiu spotkań wykładowych) - wyjaśnienia na 1. wykładzie.
Ćwiczenia audytoryjne: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Literatura
Obowiązkowa- Literatura do wykładu:
- Babiński G. 2005. Metodologia a rzeczywistość społeczna. Dylematy badań etnicznych. Nomos, Kraków.
- Bachtin M. 1982. Słowo w powieści, w: tegoż, Problemy literatury i estetyki, Czytelnik, Warszawa, s. 82-227.
- Barker Ch. 2005. Studia kulturowe. Teoria i praktyka, Kraków, Wyd. UJ
- Benton T i I. Craib, 2003. Filozofia nauk społecznych, Wrocław, Wyd. DSWE TWP.
- Blumer H. 2007. Interakcjonizm symboliczny. Nomos, Kraków.
- Buchowski M. 2004. Zrozumieć Innego. Antropologia racjonalności. Kraków, Wyd. UJ.
- Chamraz K. 2006. Constructing Grounded Theory. London, Sage.
- Clifford J., Marcus G. (red.). 1986. Writing Culture. The Poetics and Politics of Ethnography. Univ. California Press, Berkeley-Los Angeles-London.
- Denzin, N. 1997. The Interpretive Ethnography. SAGE, London.
- Denzin N.K., Lincoln Y.S. (red.) 2009. Metody badań jakościowych, t. I-II, Warszawa, PWN
- Duszak A., Fairclough N. (red.). 2008. Krytyczna analiza dyskursu, Kraków, Universitas.
- Flis M. b.d. O osobliwościach nauk społecznych, czyli dyskretny urok socjologii i antropologii, w: http://www-is.phils.uj.edu.pl/publikacje/publikacje.html
- Foucault M. 1977. Archeologia wiedzy, Warszawa, PWN.
- Geertz C. 1993. The Interpretation of Cultures. Fontana Press, London.
- Geertz C. 2000. Dzieło i życie. Antropolog jako autor. Warszawa, Wyd. KR
- Geertz C. 2003. Zastane światło. Antropologiczne refleksje na tematy filozoficzne. Tłum. Z. Pucek, Kraków, Universitas.
- Geertz C. 2005b[1983]. Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej. Tłum. D. Wolska, Kraków, Wyd. UJ.
- Glaser B.G., Strauss A. 2009. Odkrywanie teorii ugruntowanej. Kraków, Nomos
- Kapralski S. 1995. Wartości a poznanie socjologiczne. Nomos, Kraków.
- Kempny M, Nowicka E. (red.) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. PWN (t.I), Warszawa 2003.
- Kempny M, Nowicka E. (red.) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, PWN (t.II), Warszawa 2003.
- Kuhn T. 1968. Struktura rewolucji naukowych, tł. Helena Ostromęcka, Warszawa, PWN
- Maternys A., Mucha J. (red.) 2009. Nowe perspektywy teorii socjologicznej, seria WTS, Kraków, Nomos.
- Mieletinski E. 1981. Poetyka mitu, PWN, Warszawa.
- Moore H (red.). 1996. The Future of Anthropological Knowledge. Routledge, London.
- Noblit G. W., Hare R. D. 1988. Meta-Ethnography: Synthesizing Qualitative Studies. Qualitative Research Methods Series 11. Newbury Park, London, Delhi: SAGE Publ.
- Nowak S. 2010. Metodologia badań społecznych. Warszawa PWN.
- Pawłowski A. 2001. Metody kwantytatywne w sekwencyjnej analizie tekstu. Warszawa: Wyd. UW.
- Popper K. 1977. Logika odkrycia naukowego, PWN, Warszawa
- Racjonalność i styl myślenia, 1992, wyb. E. Mokrzycki, Warszawa, Wydaw. IFiS PAN.
- Sahlins M. 2011. Z przeprosinami dla Tukidydesa, Kraków: Universitas.
- Silverman D. 2011. Qualitative Research, LA, London, Delhi: SAGE.
- Trela G. Bd. Umiarkowana pochwała scjentyzmu, materiał niepublikowany.
- Ulicka D. Literaturoznawcze dyskursy możliwe, Kraków, Universitas.
- Werner K. Co można wiedzieć o człowieku? Analiza pojęcia wiedzy... Diametros nr 11 (marzec 2007)
- Woleński J. 1996. Umiarkowana obrona scjentyzmu, (w:) W stronę logiki, Kraków.
- Zamelska O. Anarchizm epistemologiczny a relatywizm Paula K. Feyerabenda, w: Diametros nr 1 (wrzesień 2004)
- Literatura do ćwiczeń podana przy tematach.
Badania i publikacje
Publikacje- prof. Katarzyna Skowronek
- Dyskurs a zwrot kulturowy (cultural turn) — [Discourse and the cultural turn] / Katarzyna SKOWRONEK // W: Lingwistyczne badania nad dyskursem : kompendium / red. Waldemar Czachur, Artur Rejter, Marta Wójcicka. — Kraków : UNIVERSITAS, 2024. — (Przewodniki Naukowe). — ISBN: 978-83-242-4032-6; e-ISBN: 978-83-242-6811-5. — S. 33–47. — Bibliogr. s. 45–47
- Idee kulturowe w nazwach własnych : nazewnictwo przychodni, poradni i gabinetów lekarskich a współczesna kultura medyczna — Cultural ideas in proper names : contemporary medical culture and the naming of clinics, dispensaries and doctors’ surgeries / Katarzyna SKOWRONEK // Prace Językoznawcze ; ISSN 1509-5304. — 2023 — vol. 25 no. 3, s. 147-173. — Bibliogr. s. 170-173, Streszcz., Abstr. — Publikacja dostępna online od: 2023-09-30
- Linguistic construction of female identity in Polish political discourse / Mariusz Rutkowski, Katarzyna SKOWRONEK // Lege Artis [Dokument elektroniczny]. — Czasopismo elektroniczne ; ISSN 2453-8035. — 2020 — vol. 5 no. 2, s. 263–300. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. 294–299, Abstr.
- prof. I. Trzcińska
- Golem i Budda w Dolinie Niesamowitości : mity założycielskie rewolucji cyfrowej — Golem and Buddha in the Uncanny Valley : founding myths of the digital revolution / Izabela TRZCIŃSKA // Przegląd Religioznawczy ; ISSN 1230-4379. — 2025 — nr 1, s. 97–113. — Bibliogr. s. 111–113, Abstr. — Publikacja dostępna online od: 2025-04-01. — Afiliacja Autorki: Akademia Górniczo-Hutnicza
- Wanda Dynowska's educational laboratory: elements of performative education among Tibetan refugees in India in the early formation of the community in exile — Laboratorium edukacyjne Wandy Dynowskiej : elementy edukacji performatywnej wśród uchodźców tybetańskich w Indiach we wczesnym okresie formowania się społeczności na wygnaniu / Agata Świerzowska, Izabela TRZCIŃSKA // Perspektywy Kultury ; ISSN 2081-1446 . — 2025 — t. 51 nr 4: Jezuickie dziedzictwo kulturowe Krakowa i Małopolski, s. 207–[222]. — Bibliogr. s. 218–221, Abstr., Streszcz. — Publikacja dostępna online od: 2025-12-30
- dr S. Kukulak
- Przedwieczni z gwiezdnego płomienia : Prawda Stanisława Lema jako horror kosmiczny — Great old ones of stellar flame : The Truth by Stanisław Lem as cosmic horror / Szymon Piotr KUKULAK // Zagadnienia Rodzajów Literackich ; ISSN 0084-4446. — 2025 — t. 68 nr 1, s. 249–267. — Bibliogr. s. 266–267, Abstr.
- LRMoo as the conceptual model for the Lem knowledge graph / Luiz do Valle Miranda, Jakub GOMUŁKA, Szymon Piotr KUKULAK, Krzysztof Kutt, Grzegorz J. Nalepa // W: SemDH 2025 [Dokument elektroniczny] : proceedings of the Second International Workshop of Semantic Digital Humanities co-located with the Extended Semantic Web Conference 2025 (ESWC 2025) : Portoroz, Slovenia, June 02, 2025 / eds. Oleksandra Bruns, [et al.]. — Wersja do Windows. — Dane tekstowe. — [Niemcy : CEUR], cop. 2025. — (CEUR Workshop Proceedings ; ISSN 1613-0073 ; vol. 4009). — S. [1–7]. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. [6–7], Abstr.
- mgr A. Głębocka
- VReligion: experiencing the sacred in social virtual reality – preliminary results / Alicja GŁĘBOCKA, Weronika ZACZEK, Nikola Mierzejewska, Jan WALIGÓRSKI // W: ISMAR-Adjunct 2025 [Dokument elektroniczny] : 2025 IEEE International Symposiumon on Mixed and Augmented Reality Adjunct : 8–12 October 2025, Daejeon, South Korea : proceedings / eds. Ulrich Eck [et al.]. — Wersja do Windows. — Dane tekstowe. — Piscataway : The Institute of Electrical and Electronics Engineers, cop. 2025. — e-ISBN: 979-8-3315-9347-6. — S. 1–5. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. 4–5, Abstr. — Publikacja dostępna online od: 2025-11-18
- Mitologizacje słowiańszczyzny w twórczości polskiego działacza na śląsku cieszyńskim Pawła Stalmacha (1824–1891) — Mythologization of Slavic culture in the works of Polish activist in Cieszyn Silesia, Paweł Stalmach (1824–1891) / Alicja GŁĘBOCKA // Studia Humanistyczne AGH = Contributions to Humanities AGH ; ISSN 2084-3364 . — Tytuł poprz.: Studia Humanistyczne (Kraków. 2003) ; ISSN: 1732-2189. — 2024 — vol. 23 no. 1, s. 105-129. — Bibliogr. s. 126-129, Streszcz., Abstr. — Publikacja dostępna online od: 2024-06-30