pl en
en
New Humanities
Course description sheet

Basic information

Field of study
Cultural Studies
Major
New Technologies in Culture Design
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
Second-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
General academic
Didactic cycle
2026/2027
Course code
HKLTTIS.II1.17937.26
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
Major Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Katarzyna Skowronek
Lecturer
Katarzyna Skowronek, Albert Leśniak
Period
Semester 1
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Lectures: 14
Auditorium classes: 14
Laboratory classes: 14
Number of ECTS credits
4

Goals

C1 Zapoznanie osób studiujących z podstawowymi nurtami, zwrotami i kierunkami badawczymi rozwijającymi się w obrębie tzw. nowej humanistyki.
C2 Przekazanie wiedzy z zakresu wybranych nurtów nowej humanistyki, w szczególności humanistyki cyfrowej, zaangażowanej, kognitywnej, afektywnej oraz posthumanistyki.
C3 Przekazanie wiedzy o przemianach i wyzwaniach współczesnej humanistyki w kontekście zmian technologicznych, społecznych, kulturowych, demograficznych i środowiskowych.

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 nowe paradygmaty i trendy badawcze we współczesnej humanistyce KLT2A_W01, KLT2A_W02, KLT2A_W05, KLT2A_W07 Test, Examination
W2 najważniejsze problemy współczesnej kultury, jej technologiczne, klimatyczne, geopolityczne uwarunkowaina KLT2A_W01, KLT2A_W06, KLT2A_W10 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research
Skills – Student can:
U1 interpretować współczesne zjawiska kulturowe przy pomocy terminologii różnych nurtów funkcjonujących w ramach nowej humanistyki KLT2A_U03, KLT2A_U04, KLT2A_U05, KLT2A_U06 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research
U2 samodzielnie formułować dłuższe wypowiedzi (ustne i pisemne) na tematy związane z nowymi zjawiskami w naukach humanistycznych KLT2A_U01, KLT2A_U03, KLT2A_U07, KLT2A_U08 Test, Examination
Social competences – Student is ready to:
K1 dyskusji na temat istotnych problemów kulturowych w powiązaniu z nową humanistyką KLT2A_K01, KLT2A_K02, KLT2A_K03 Test, Examination
K2 aplikacji wiedzy humanistycznej w rozwiązywaniu problemów współczesnej kultury KLT2A_K04, KLT2A_K06, KLT2A_K07, KLT2A_K08 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research

Program content ensuring the achievement of the learning outcomes prescribed to the module

1.  interdyscyplinarność i transdyscyplinarność badań humanistycznych - nowy ogląd zjawisk kulturowych, społecznych etc.; humanistyka wieloparadygmatyczna;

2. nowe instrumentarium badawcze (big data, sztuczna inteligencja,  oprogramowanie komputerowe), humanistyka cyfrowa;

3. zastosowanie nauk humanistycznych w praktyce, wykorzystanie odkryć i wniosków w celu rozwiązywania problemów społecznych i kulturowych (humanistyka zaangażowana);

4. związki humanistyki z naukami poznawczymi i psychologicznymi (humanistyka kognitywna);

5. posthumanistyka; holistyczne ujęcia człowieka; człowiek w środowisku kulturonatury.

 

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Lectures 14
Auditorium classes 14
Laboratory classes 14
Preparation for classes 28
Realization of independently performed tasks 28
Examination or final test/colloquium 2
Contact hours 5
Preparation of project, presentation, essay, report 14
Student workload
Hours
119
Workload involving teacher
Hours
42

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1.

Treści wykładów:


1-2. Czy jest „nowa humanistyka”? — geneza pojęcia, humanistyka klasyczna a nowa, wieloparadygmatyczność, spory o kondycję humanistyki.
Zwroty we współczesnej humanistyce — kulturowy, etyczny, performatywny, przestrzenny/topograficzny, somatyczny, afektywny; co właściwie znaczy „zwrot”.

W1, U2, K2 Lectures, Auditorium classes
2.

3. Humanistyka krytyczna i zaangażowana — Nowa humanistyka jako praktyka (polityczna); wiedza i władza, dekolonizacja wiedzy, krytyka feministyczna, głosy mniejszości, humanistyka „ratownicza” i służebna; humanistyka jako troska, humanistyka jako opór. Narracje przyszłości - nadzieja i strach. Humanistyka w działaniu - edukacja, sztuka, aktywizm. 

W1, W2, U1, K2 Lectures, Auditorium classes, Laboratory classes
3.

4-5. Humanistyka kognitywna — związki humanistyki z naukami poznawczymi, psychologią i biologią; nowe modele podmiotowości i poznania. Humanistyka afektywna i somatyczna — ciało, afekt, emocje, doświadczenie; odejście od wyłącznej koncentracji na tekście i reprezentacji.

W1, W2, U1, U2, K1, K2 Lectures, Auditorium classes
4.

6-7. Posthumanistyka — krytyka antropocentryzmu; człowiek–zwierzę–rzecz–technologia; podmiot relacyjny. Humanistyka ekologiczna / środowiskowa — kulturonatura, antropocen i jego krytyka, kryzys klimatyczny, relacje człowiek–środowisko; humanistyka wobec przyszłości.

W1, W2, U1, U2, K1, K2 Lectures, Auditorium classes

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Lectures, Discussion, E-learning, Case study, Problem Based Learning, Work with source text, Lecture

Activities Methods of verification Credit conditions
Lectures Examination Uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu pisemnego (OE).
Audit. classes Test Ocena pozytywna z pisemnego kolokwium (OC).
Lab. classes Preparation and conduct of scientific research Ocena pozytywna dotycząca wykonanego przez każdego studenta badania w ramach metod komputerowych wykorzystywanych w humanistyce (OL).

Additional info

brak

Conditions and the manner of completing each form of classes, including the rules of making retakes, as well as the conditions for admission to the exam

  • Osoba studiująca ma prawo do poprawy oceny z kolokwium w II i III terminie wyznaczonym przez prowadzącego ćwiczenia audytoryjne.
  • Osoba studiująca ma prawo do poprawy pracy projektowej w terminach i na zasadach określonych przez prowadzącego zajęcia laboratoryjne.
  • Osoba studiująca ma prawo do poprawy oceny z egzaminu pisemnego w II i III terminie.

Method of determining the final grade

Aby otrzymać pozytywną ocenę końcową, należy uzyskać trzy pozytywne oceny: z egzaminu, ćwiczeń audytoryjnych i zajęć laboratoryjnych.

Ocena końcowa jest obliczana według wzoru: OK = 0,5 OE + 0,25 OC + 0,25 OL, gdzie: OE – ocena z egzaminu, OC – ocena z ćwiczeń audytoryjnych, OL – ocena z zajęć laboratoryjnych.

W przypadku poprawy egzaminu do obliczenia oceny końcowej przyjmuje się ocenę uzyskaną w terminie poprawkowym.

Manner and mode of making up for the backlog caused by a student justified absence from classes

Udział w wykładach nie jest obowiązkowy. Nieobecności na ćwiczeniach audytoryjnych i zajęciach laboratoryjnych należy uzupełnić na zasadach określonych przez prowadzącego daną formę zajęć, np. poprzez przygotowanie krótkiego eseju odnoszącego się do materiału omawianego podczas zajęć.

Prerequisites and additional requirements

brak

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

1. Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa.

2. Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).

3. Obecność na zajęciach laboratoryjnych jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).

 

Literature

Obligatory
  1. Bielik-Robson, A. (2017). Nowa humanistyka: w poszukiwaniu granic. Teksty Drugie, 1, 146–162.
  2. Czapliński, P., Nycz, R., Antonik, D., Bednarek, J., Dauksza, A., Misuna, J. (red.). (2017). Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii. Warszawa: IBL PAN.
  3. Kłosiński, K. (2021). Humanistyka nowa. Teksty Drugie, 2, 139–152.
  4. Braidotti R. (2018). Posthumanistyczna podmiotowość relacyjna i polityka afirmatywna, "Machina Myśli”.
  5. Wolff-Powęska, A. (2023), „Humanistyka zaangażowana: wizja czy rzeczywistość?”, „Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura”, nr 47, s. 167–184.
  6. Środa, M. (2023), „Posthumanizm – w poszukiwaniu nowej etyki”, „Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura”, nr 47, s. 109–126.
Optional
  1. Markowski, M.P. (2013). Polityka wrażliwości. Wprowadzenie do humanistyki. Kraków: Universitas.
  2. Marzec, A. (2021). Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata. Warszawa: PWN.
  3. Nycz, R. (2017a). Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki. Warszawa: IBL PAN.
  4. Rutkowski, M. (2021). Co bada i czemu służy onomastyka? Kilka refleksji w kontekście nowej humanistyki. Prace Językoznawcze, 23(2), 31–41.
  5. Tabaszewska, J. (2022). Humanistyka służebna. Negocjowanie pola i budowanie autonomii w dobie kryzysu. Warszawa: IBL PAN.
  6. Kil-Matlak, A., Małczyński, J., Wolska, D. (red.) (2024), „Laboratorium humanistyczne. Od projektu do archeologii”, Warszawa: IBL PAN.
  7. Bodzioch-Bryła B. (red.) (2023)."Humanistyka współczesna”. Kraków: WN Uniw. Ignatianum w Krakowie.

Scientific research and publications

Publications
  1. 2013 – Nowa duchowość w kulturze popularnej. Studia tekstologiczne, Kraków: Libron (współautor Z. Pasek).
  2. Onomastyczna analiza dyskursu (współautor: Mariusz Rutkowski), 2020, Kraków: Wydawnictwa AGH.
  3. Socjologia krytyczna i lingwistyka krytyczna wobec nierówności płciowych w społeczeństwie informacyjnym (współautor: Katarzyna LESZCZYŃSKA), W: Wyobrażone, przeżyte i przedstawione : księga jubileuszowa dla Profesora Janusza Muchy / red. Łukasz Krzyżowski, Katarzyna Leszczyńska, Maria Szmeja. — Kraków : Zakład Wydawniczy »NOMOS«, 2019. S. 326–342.
  4. Wolność i wierność. O roli „zwrotów” w humanistyce i naukach społecznych (współautorka K. Leszczyńska), [w:] Performatywne wymiary kultury (współredaktorka K. Leszczyńska), Kraków, Libron, 2012, s. 9-25.
  5. The onomastic discourse analysis (współautor: Mariusz Rutkowski), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF: Philologiae ; 2019, vol. 37 no. 1, s. 47–60.
  6. Kultura konsumpcji – kultura terapii. Studia językoznawcze, 2016, Kraków: Libron.
  7. Dyskurs a zwrot kulturowy (cultural turn) — [Discourse and the cultural turn] / Katarzyna SKOWRONEK // W: Lingwistyczne badania nad dyskursem : kompendium / red. Waldemar Czachur, Artur Rejter, Marta Wójcicka. — Kraków : UNIVERSITAS, 2024. — S. 33–47.
  8. Mariusz Rutkowski, Katarzyna Skowronek, Onomastic Discourse Analysis. A New Perspective on Proper Names, V&R unipress, 2026.