Informacje podstawowe
- Kierunek studiów
- Kulturoznawstwo
- Specjalność
- Nowe technologie w projektowaniu kultury
- Jednostka organizacyjna
- Wydział Humanistyczny
- Poziom kształcenia
- Studia magisterskie II stopnia
- Forma studiów
- Stacjonarne
- Profil studiów
- Ogólnoakademicki
- Cykl dydaktyczny
- 2026/2027
- Kod przedmiotu
- HKLTTIS.II1.17937.26
- Języki wykładowe
- polski
- Obligatoryjność
- Obowiązkowy
- Blok zajęciowy
- Przedmioty specjalnościowe
- Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
- Tak
|
Okres
Semestr 1
|
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład:
14
Ćwiczenia audytoryjne: 14 Ćwiczenia laboratoryjne: 14 |
Liczba punktów ECTS
4
|
Cele kształcenia dla przedmiotu
| C1 | Zapoznanie osób studiujących z podstawowymi nurtami, zwrotami i kierunkami badawczymi rozwijającymi się w obrębie tzw. nowej humanistyki. |
| C2 | Przekazanie wiedzy z zakresu wybranych nurtów nowej humanistyki, w szczególności humanistyki cyfrowej, zaangażowanej, kognitywnej, afektywnej oraz posthumanistyki. |
| C3 | Przekazanie wiedzy o przemianach i wyzwaniach współczesnej humanistyki w kontekście zmian technologicznych, społecznych, kulturowych, demograficznych i środowiskowych. |
Efekty uczenia się dla przedmiotu
| Kod | Efekty w zakresie | Kierunkowe efekty uczenia się | Metody weryfikacji |
|---|---|---|---|
| Wiedzy – Student zna i rozumie: | |||
| W1 | nowe paradygmaty i trendy badawcze we współczesnej humanistyce | KLT2A_W01, KLT2A_W02, KLT2A_W05, KLT2A_W07 | Kolokwium, Egzamin |
| W2 | najważniejsze problemy współczesnej kultury, jej technologiczne, klimatyczne, geopolityczne uwarunkowaina | KLT2A_W01, KLT2A_W06, KLT2A_W10 | Kolokwium, Egzamin, Przygotowanie i przeprowadzenie badań |
| Umiejętności – Student potrafi: | |||
| U1 | interpretować współczesne zjawiska kulturowe przy pomocy terminologii różnych nurtów funkcjonujących w ramach nowej humanistyki | KLT2A_U03, KLT2A_U04, KLT2A_U05, KLT2A_U06 | Kolokwium, Egzamin, Przygotowanie i przeprowadzenie badań |
| U2 | samodzielnie formułować dłuższe wypowiedzi (ustne i pisemne) na tematy związane z nowymi zjawiskami w naukach humanistycznych | KLT2A_U01, KLT2A_U03, KLT2A_U07, KLT2A_U08 | Kolokwium, Egzamin |
| Kompetencji społecznych – Student jest gotów do: | |||
| K1 | dyskusji na temat istotnych problemów kulturowych w powiązaniu z nową humanistyką | KLT2A_K01, KLT2A_K02, KLT2A_K03 | Kolokwium, Egzamin |
| K2 | aplikacji wiedzy humanistycznej w rozwiązywaniu problemów współczesnej kultury | KLT2A_K04, KLT2A_K06, KLT2A_K07, KLT2A_K08 | Kolokwium, Egzamin, Przygotowanie i przeprowadzenie badań |
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć
1. interdyscyplinarność i transdyscyplinarność badań humanistycznych - nowy ogląd zjawisk kulturowych, społecznych etc.; humanistyka wieloparadygmatyczna;
2. nowe instrumentarium badawcze (big data, sztuczna inteligencja, oprogramowanie komputerowe), humanistyka cyfrowa;
3. zastosowanie nauk humanistycznych w praktyce, wykorzystanie odkryć i wniosków w celu rozwiązywania problemów społecznych i kulturowych (humanistyka zaangażowana);
4. związki humanistyki z naukami poznawczymi i psychologicznymi (humanistyka kognitywna);
5. posthumanistyka; holistyczne ujęcia człowieka; człowiek w środowisku kulturonatury.
Nakład pracy studenta
| Rodzaje zajęć studenta | Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności | |
| Wykład | 14 | |
| Ćwiczenia audytoryjne | 14 | |
| Ćwiczenia laboratoryjne | 14 | |
| Przygotowanie do zajęć | 28 | |
| Samodzielne studiowanie tematyki zajęć | 28 | |
| Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe | 2 | |
| Dodatkowe godziny kontaktowe | 5 | |
| Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania | 14 | |
| Łączny nakład pracy studenta |
Liczba godzin
119
|
|
| Liczba godzin kontaktowych |
Liczba godzin
42
|
|
* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut
Treści programowe
| Lp. | Treści programowe | Efekty uczenia się dla przedmiotu | Formy prowadzenia zajęć |
|---|---|---|---|
| 1. |
Treści wykładów: 1-2. Czy jest „nowa humanistyka”? — geneza pojęcia, humanistyka klasyczna a nowa, wieloparadygmatyczność, spory o kondycję humanistyki. |
W1, U2, K2 | Wykład, Ćwiczenia audytoryjne |
| 2. |
3. Humanistyka krytyczna i zaangażowana — Nowa humanistyka jako praktyka (polityczna); wiedza i władza, dekolonizacja wiedzy, krytyka feministyczna, głosy mniejszości, humanistyka „ratownicza” i służebna; humanistyka jako troska, humanistyka jako opór. Narracje przyszłości - nadzieja i strach. Humanistyka w działaniu - edukacja, sztuka, aktywizm. |
W1, W2, U1, K2 | Wykład, Ćwiczenia audytoryjne, Ćwiczenia laboratoryjne |
| 3. |
4-5. Humanistyka kognitywna — związki humanistyki z naukami poznawczymi, psychologią i biologią; nowe modele podmiotowości i poznania. Humanistyka afektywna i somatyczna — ciało, afekt, emocje, doświadczenie; odejście od wyłącznej koncentracji na tekście i reprezentacji. |
W1, W2, U1, U2, K1, K2 | Wykład, Ćwiczenia audytoryjne |
| 4. |
6-7. Posthumanistyka — krytyka antropocentryzmu; człowiek–zwierzę–rzecz–technologia; podmiot relacyjny. Humanistyka ekologiczna / środowiskowa — kulturonatura, antropocen i jego krytyka, kryzys klimatyczny, relacje człowiek–środowisko; humanistyka wobec przyszłości. |
W1, W2, U1, U2, K1, K2 | Wykład, Ćwiczenia audytoryjne |
Informacje rozszerzone
Metody i techniki kształcenia :
Mini wykład, Dyskusja, Kształcenie zdalne, Studium przypadku (ang. case study), Metoda problemowa (ang. Problem Based Learning), Praca z materiałem źródłowym, Wykład
| Rodzaj zajęć | Metody zaliczenia | Warunki zaliczenia przedmiotu |
|---|---|---|
| Wykład | Egzamin | Uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu pisemnego (OE). |
| Ćwiczenia audytoryjne | Kolokwium | Ocena pozytywna z pisemnego kolokwium (OC). |
| Ćwiczenia laboratoryjne | Przygotowanie i przeprowadzenie badań | Ocena pozytywna dotycząca wykonanego przez każdego studenta badania w ramach metod komputerowych wykorzystywanych w humanistyce (OL). |
Dodatkowy opis
brak
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu
- Osoba studiująca ma prawo do poprawy oceny z kolokwium w II i III terminie wyznaczonym przez prowadzącego ćwiczenia audytoryjne.
- Osoba studiująca ma prawo do poprawy pracy projektowej w terminach i na zasadach określonych przez prowadzącego zajęcia laboratoryjne.
- Osoba studiująca ma prawo do poprawy oceny z egzaminu pisemnego w II i III terminie.
Sposób obliczania oceny końcowej
Aby otrzymać pozytywną ocenę końcową, należy uzyskać trzy pozytywne oceny: z egzaminu, ćwiczeń audytoryjnych i zajęć laboratoryjnych.
Ocena końcowa jest obliczana według wzoru: OK = 0,5 OE + 0,25 OC + 0,25 OL, gdzie: OE – ocena z egzaminu, OC – ocena z ćwiczeń audytoryjnych, OL – ocena z zajęć laboratoryjnych.
W przypadku poprawy egzaminu do obliczenia oceny końcowej przyjmuje się ocenę uzyskaną w terminie poprawkowym.
Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach
Udział w wykładach nie jest obowiązkowy. Nieobecności na ćwiczeniach audytoryjnych i zajęciach laboratoryjnych należy uzupełnić na zasadach określonych przez prowadzącego daną formę zajęć, np. poprzez przygotowanie krótkiego eseju odnoszącego się do materiału omawianego podczas zajęć.
Wymagania wstępne i dodatkowe
brak
Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa
1. Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa.
2. Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).
3. Obecność na zajęciach laboratoryjnych jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).
Literatura
Obowiązkowa- Bielik-Robson, A. (2017). Nowa humanistyka: w poszukiwaniu granic. Teksty Drugie, 1, 146–162.
- Czapliński, P., Nycz, R., Antonik, D., Bednarek, J., Dauksza, A., Misuna, J. (red.). (2017). Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii. Warszawa: IBL PAN.
- Kłosiński, K. (2021). Humanistyka nowa. Teksty Drugie, 2, 139–152.
- Braidotti R. (2018). Posthumanistyczna podmiotowość relacyjna i polityka afirmatywna, "Machina Myśli”.
- Wolff-Powęska, A. (2023), „Humanistyka zaangażowana: wizja czy rzeczywistość?”, „Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura”, nr 47, s. 167–184.
- Środa, M. (2023), „Posthumanizm – w poszukiwaniu nowej etyki”, „Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura”, nr 47, s. 109–126.
- Markowski, M.P. (2013). Polityka wrażliwości. Wprowadzenie do humanistyki. Kraków: Universitas.
- Marzec, A. (2021). Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata. Warszawa: PWN.
- Nycz, R. (2017a). Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki. Warszawa: IBL PAN.
- Rutkowski, M. (2021). Co bada i czemu służy onomastyka? Kilka refleksji w kontekście nowej humanistyki. Prace Językoznawcze, 23(2), 31–41.
- Tabaszewska, J. (2022). Humanistyka służebna. Negocjowanie pola i budowanie autonomii w dobie kryzysu. Warszawa: IBL PAN.
- Kil-Matlak, A., Małczyński, J., Wolska, D. (red.) (2024), „Laboratorium humanistyczne. Od projektu do archeologii”, Warszawa: IBL PAN.
- Bodzioch-Bryła B. (red.) (2023)."Humanistyka współczesna”. Kraków: WN Uniw. Ignatianum w Krakowie.
Badania i publikacje
Publikacje- 2013 – Nowa duchowość w kulturze popularnej. Studia tekstologiczne, Kraków: Libron (współautor Z. Pasek).
- Onomastyczna analiza dyskursu (współautor: Mariusz Rutkowski), 2020, Kraków: Wydawnictwa AGH.
- Socjologia krytyczna i lingwistyka krytyczna wobec nierówności płciowych w społeczeństwie informacyjnym (współautor: Katarzyna LESZCZYŃSKA), W: Wyobrażone, przeżyte i przedstawione : księga jubileuszowa dla Profesora Janusza Muchy / red. Łukasz Krzyżowski, Katarzyna Leszczyńska, Maria Szmeja. — Kraków : Zakład Wydawniczy »NOMOS«, 2019. S. 326–342.
- Wolność i wierność. O roli „zwrotów” w humanistyce i naukach społecznych (współautorka K. Leszczyńska), [w:] Performatywne wymiary kultury (współredaktorka K. Leszczyńska), Kraków, Libron, 2012, s. 9-25.
- The onomastic discourse analysis (współautor: Mariusz Rutkowski), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF: Philologiae ; 2019, vol. 37 no. 1, s. 47–60.
- Kultura konsumpcji – kultura terapii. Studia językoznawcze, 2016, Kraków: Libron.
- Dyskurs a zwrot kulturowy (cultural turn) — [Discourse and the cultural turn] / Katarzyna SKOWRONEK // W: Lingwistyczne badania nad dyskursem : kompendium / red. Waldemar Czachur, Artur Rejter, Marta Wójcicka. — Kraków : UNIVERSITAS, 2024. — S. 33–47.
- Mariusz Rutkowski, Katarzyna Skowronek, Onomastic Discourse Analysis. A New Perspective on Proper Names, V&R unipress, 2026.