pl en
en
New Humanities
Course description sheet

Basic information

Field of study
Cultural Studies
Major
New Technologies in Culture Design
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
Second-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
General academic
Didactic cycle
2025/2026
Course code
HKLTTIS.II1.17937.25
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
Major Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Katarzyna Skowronek
Lecturer
Katarzyna Skowronek, Albert Leśniak
Period
Semester 1
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Lectures: 14
Auditorium classes: 14
Laboratory classes: 14
Number of ECTS credits
4

Goals

C1 1. zapoznanie studentów i studentki z podstawowymi nurtami, zwrotami i kierunkami badawczymi w obrębie tzw. nowej humanistyki.
C2 2. przekazanie wiedzy z zakresu m.in.: humanistyki cyfrowej, humanistyki zaangażowanej, humanistyki kognitywnej, humanistyki artystycznej i posthumanistyki/transhumanistyki.
C3 3. uświadomienie studentom problemów współczesnej humanistyki w zmieniającym się klimatycznie, demograficznie, kulturowo, technologicznie etc. świecie

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 nowe paradygmaty i trendy badawcze we współczesnej humanistyce KLT2A_W01, KLT2A_W02, KLT2A_W05, KLT2A_W07 Test, Examination
W2 najważniejsze problemy współczesnej kultury, jej technologiczne, klimatyczne, geopolityczne uwarunkowaina KLT2A_W01, KLT2A_W06, KLT2A_W10 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research
Skills – Student can:
U1 interpretować współczesne zjawiska kulturowe przy pomocy terminologii różnych nurtów funkcjonujących w ramach nowej humanistyki KLT2A_U03, KLT2A_U04, KLT2A_U05, KLT2A_U06 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research
U2 samodzielnie formułować dłuższe wypowiedzi (ustne i pisemne) na tematy związane z nowymi zjawiskami w naukach humanistycznych KLT2A_U01, KLT2A_U03, KLT2A_U07, KLT2A_U08 Test, Examination
Social competences – Student is ready to:
K1 dyskusji na temat istotnych problemów kulturowych w powiązaniu z nową humanistyką KLT2A_K01, KLT2A_K02, KLT2A_K03 Test, Examination
K2 aplikacji wiedzy humanistycznej w rozwiązywaniu problemów współczesnej kultury KLT2A_K04, KLT2A_K06, KLT2A_K07, KLT2A_K08 Test, Examination, Preparation and conduct of scientific research

Program content ensuring the achievement of the learning outcomes prescribed to the module

1.  interdyscyplinarność i transdyscyplinarność badań humanistycznych - nowy ogląd zjawisk kulturowych, społecznych etc.; humanistyka wieloparadygmatyczna;

2. nowe instrumentarium badawcze (big data, sztuczna inteligencja,  oprogramowanie komputerowe), humanistyka cyfrowa;

3. zastosowanie nauk humanistycznych w praktyce, wykorzystanie odkryć i wniosków w celu rozwiązywania problemów społecznych i kulturowych (humanistyka zaangażowana);

4. związki humanistyki z naukami poznawczymi i psychologicznymi (humanistyka kognitywna);

5. posthumanistyka; holistyczne ujęcia człowieka; człowiek w środowisku kulturonatury.

 

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Lectures 14
Auditorium classes 14
Laboratory classes 14
Preparation for classes 28
Realization of independently performed tasks 28
Examination or final test/colloquium 2
Contact hours 5
Preparation of project, presentation, essay, report 14
Student workload
Hours
119
Workload involving teacher
Hours
42

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1.

Treści wykładów:


1-2. Czy jest nowa humanistyka? - genezy, napięcia, spory; wielowymiarowość i  wieloparadygmatyczność współczesnej humanistyki. Jak się rozwija humanistyka? Paradygmaty i zwroty. Humanistyka klasyczna a nowa humanistyka. Zwroty: etyczny, afektywny, performatywny, przestrzenny, somatyczny, topograficzny i inne. Nowa humanistyka jako pole zaangażowania, aktywizmu i wrażliwości.  Humanistyka w kryzysie. Kryzys nauki i kryzys humanistyki. Neoliberalizm w nauce i jego krytyka.

W1, U2, K2 Lectures, Auditorium classes
2.

3. Humanistyka cyfrowa i jej komponenty; nowe formy wiedzy. Big data a interpretacja. Cyfrowe archiwa, AI w naukach humanistycznych. Estetyki interfejsu. 

W1, W2, U1, K2 Lectures, Auditorium classes, Laboratory classes
3.

4. Nowa humanistyka jako praktyka (polityczna). Dekolonizacja wiedzy. Krytyka feministyczna. Głosy mniejszości. Humanistyka krytyczna, "ratownicza", zaangażowana. Humanistyka jako troska, humanistyka jako opór. Narracje przyszłości - nadzieja i strach. Humanistyka w działaniu - edukacja, sztuka, aktywizm. Nowa humanistyka a kryzys antropocenu. 

W1, W2, U1, U2, K1, K2 Lectures, Auditorium classes
4.

5. Humanistyka kognitywna; związki współczesnej humanistyki z naukami psychologicznymi i biologicznymi; humanistyka afektywna (afekt i cielesność zamiast słowa i tekstu); ciało - jako medium, środek poznania, obiekt polityczny etc.; afekty - jako kategorie analityczne; 

W1, W2, U1, U2, K1, K2 Lectures, Auditorium classes
5.

6-7. Posthumanistyka; związki humanistyki z naukami biologicznymi; humanistyka ekologiczna; krytyka antropocentryzmu ; człowiek - zwierzę - przedmiot - środowisko; filozofia ekologii

W1, W2, U1, K1, K2 Lectures, Auditorium classes

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Lecture, Lectures, Work with source text, Case study, E-learning, Discussion

Activities Methods of verification Credit conditions
Lectures Examination ocena pozytywna z egzaminu pisemnego
Audit. classes Test ocena pozytywna z pisemnego kolokwium
Lab. classes Preparation and conduct of scientific research ocena pozytywna dotycząca wykonanego przez każdego studenta badania w ramach metod komputerowych wykorzystywanych w humanistyce

Additional info

brak

Conditions and the manner of completing each form of classes, including the rules of making retakes, as well as the conditions for admission to the exam

Student ma prawo do poprawy oceny z kolokwium (w wyznaczonym  II i III terminie przez prowadzącego zajęcia);

student ma prawo do poprawy pracy projektowej (w wyznaczonych przez prowadzącego te zajęcia terminach i na warunkach przez niego określonych)

student ma prawo do poprawy oceny z egzaminu pisemnego (w II i III terminie)

warunkiem przystąpienia do egzaminu pisemnego są pozytywne oceny z ćwiczeń i zajęć laboratoryjnych

 

Method of determining the final grade

Aby otrzymać pozytywną ocenę końcową, należy zdobyć trzy pozytywne oceny: z egzaminu, z ćwiczeń i z zajęć laboratoryjnych

Ocena końcowa jest wyliczana na podstawie poniższych wag:

OK = 0,5 OE + 0,25 OC + 0,25 OL

jeśli w pierwszym terminie z egzaminu jest ocena niedostateczna (negatywna) a w drugim ocena pozytywna , to obie wliczają się do oceny końcowej (jako średnia z tych dwóch ocen)

Manner and mode of making up for the backlog caused by a student justified absence from classes

student ma obowiązek odrobienia nieobecności na zasadach określonych przez prowadzącego ćwiczenia i zajęcia laboratoryjne (np. krótki esej dotyczący materiału dyskutowanego w czasie zajęć)

Prerequisites and additional requirements

brak

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

1. Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa.

2. Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).

3. Obecność na zajęciach laboratoryjnych jest obowiązkowa (możliwe są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia w semestrze).

 

Literature

Obligatory
  1. Bielik-Robson, A. (2017). Nowa humanistyka: w poszukiwaniu granic. Teksty Drugie, 1, 146–162.
  2. Czapliński, P., Nycz, R., Antonik, D., Bednarek, J., Dauksza, A., Misuna, J. (red.). (2017). Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii. Warszawa: IBL PAN.
  3. Kłosiński, K. (2021). Humanistyka nowa. Teksty Drugie, 2, 139–152.
  4. Rosi Braidotti, Posthumanistyczna podmiotowość relacyjna i polityka afirmatywna, "Machina Myśli” 2018
Optional
  1. Markowski, M.P. (2013). Polityka wrażliwości. Wprowadzenie do humanistyki. Kraków: Universitas.
  2. Marzec, A. (2021). Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata. Warszawa: PWN
  3. Nycz, R. (2017a). Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki. Warszawa: IBL PAN
  4. Rutkowski, M. (2021). Co bada i czemu służy onomastyka? Kilka refleksji w kontekście nowej humanistyki. Prace Językoznawcze, 23(2), 31–41.
  5. Tabaszewska, J. (2022). Humanistyka służebna. Negocjowanie pola i budowanie autonomii w dobie kryzysu.Warszawa: IBL PAN.

Scientific research and publications

Publications
  1. 2013 – Nowa duchowość w kulturze popularnej. Studia tekstologiczne, Kraków: Libron (współautor Z. Pasek).
  2. Onomastyczna analiza dyskursu (współautor: Mariusz Rutkowski), 2020, Kraków: Wydawnictwa AGH.
  3. Socjologia krytyczna i lingwistyka krytyczna wobec nierówności płciowych w społeczeństwie informacyjnym (współautor: Katarzyna LESZCZYŃSKA), W: Wyobrażone, przeżyte i przedstawione : księga jubileuszowa dla Profesora Janusza Muchy / red. Łukasz Krzyżowski, Katarzyna Leszczyńska, Maria Szmeja. — Kraków : Zakład Wydawniczy »NOMOS«, 2019. S. 326–342.
  4. Wolność i wierność. O roli „zwrotów” w humanistyce i naukach społecznych (współautorka K. Leszczyńska), [w:] Performatywne wymiary kultury (współredaktorka K. Leszczyńska), Kraków, Libron, 2012, s. 9-25.
  5. The onomastic discourse analysis (współautor: Mariusz Rutkowski), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF: Philologiae ; 2019, vol. 37 no. 1, s. 47–60.
  6. Kultura konsumpcji – kultura terapii. Studia językoznawcze, 2016, Kraków: Libron.
  7. Dyskurs a zwrot kulturowy (cultural turn) — [Discourse and the cultural turn] / Katarzyna SKOWRONEK // W: Lingwistyczne badania nad dyskursem : kompendium / red. Waldemar Czachur, Artur Rejter, Marta Wójcicka. — Kraków : UNIVERSITAS, 2024. — S. 33–47.