Akademia Górniczo-Hutnicza logotyp
pl en
en
Methodologies of Cultural Studies
Course description sheet

Basic information

Field of study
Cultural Studies
Major
Visual Communication and Graphic Design
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
Second-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
General academic
Didactic cycle
2026/2027
Course code
HKLTKWS.II2.02639.26
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
Major Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Katarzyna Skowronek
Lecturer
Katarzyna Skowronek, Albert Leśniak, Szymon Kukulak, Izabela Trzcińska, Fryderyk Kwiatkowski, Paulina Model, Anna Maj
Period
Semester 2
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Lectures: 15
Auditorium classes: 54
Number of ECTS credits
7

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 rozumienie specyfiki kulturoznawstwa na tle innych nauk, z uwzględnieniem historycznego procesu wyodrębniania się tej dyscypliny KLT2A_W09 Activity during classes, Project, Examination
W2 Zna współczesne stanowiska metodologicznie w kulturoznawstwie: nowe nurty etnograficzne, analiza treści i krytyczna analiza dyskursu KLT2A_W07, KLT2A_W18 Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Examination, Report
W3 Na poziomie zaawansowanym posiada aktualną i wszechstronną wiedzę o dziedzinach i dyscyplinach nauki tworzących kulturoznawstwo oraz potrafi wskazać na ich najważniejsze i najnowsze osiągnięcia badawcze, interpretacyjne i metodologiczne. KLT2A_W06 Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Examination
W4 znajomość koncepcji ogólnej metodologii nauk i podstawowych kategorii metodologicznych KLT2A_W02 Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Examination
Skills – Student can:
U1 Posiada umiejętność wyboru koncepcji metodologicznej odpowiedniej do założonych celów poznawczych KLT2A_U08 Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Examination, Report
U2 Potrafi stworzyć model własnego postępowania badawczego według reguł metodologicznych KLT2A_U02 Project, Report
Social competences – Student is ready to:
K1 pogłębia kompetencje w zakresie prowadzenia badań naukowych oraz formułowania teorii naukowej KLT2A_K04, KLT2A_K05 Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Report, Involvement in teamwork
K2 Potrafi organizować pracę naukową, właściwie ocenia jej postępy oraz zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności i rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju dorobku zawodowego. KLT2A_K01, KLT2A_K06 Activity during classes, Project, Involvement in teamwork

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Lectures 15
Auditorium classes 54
Preparation for classes 51
Realization of independently performed tasks 25
Examination or final test/colloquium 2
Contact hours 5
Preparation of project, presentation, essay, report 23
Student workload
Hours
175
Workload involving teacher
Hours
69

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1. Ćwiczenia poświęcone będą na pogłębianiu treści przedstawionych na wykładzie i poszerzona o ukazanie praktycznych możliwości wykorzystania poznanych metod.
# Analiza i interpretacja danych
# Kultura jako system symboliczny
# Etnograficzna interpretacja kultury
# Kultura jako tekst
# Językoznawcze i semiotyczne metody analizy kultury
# Nowa etnografia: żywy dyskurs, analiza punktu widzenia, autoetnografia, poezja etnograficzna, etnografia performatywna
# Metodologia historii sztuki (9h) - prof. Jacek Dębicki
Tematyka:
- ikonologia Erwina Panofsky`ego (interpretacja metody na przykładzie Ołtarza Mariackiego – zajęcia w kościele Mariackim);
- hermeneutyka a badania nad sztuką;
- strukturalizm i poststrukturalizm a badania nad sztuką;
- dekonstrukcja a badanie dzieła sztuki;
- postmodernizm a badanie dzieła sztuki.
Cel zajęć: Uczestniczący w zajęciach studenci będą mieli możliwość poznania różnych metod stosowanych w badaniach nad dziełem sztuki, czy sztuką. Zdobędą umiejętność interpretacji dzieła sztuki na trzech poziomach, mianowicie preikonograficznym, ikonograficznych oraz ikonologicznym (Panofsky), a więc tradycyjnej metodologii badania dzieła sztuki, zmodernizowanej i stosowanej w amerykańskim kulturoznawstwie jako metoda semantyczno-ikonologiczna. Nauczą się również interpretować dzieło sztuki z perspektywy wymienionych metod, które nie zostały sformułowane na gruncie analizestetycznych artefaktów.
Literatura:
- E. Panofsky: Studia z historii sztuki. Wybrał, opracował i opatrzył posłowiem J. Białostocki, PIW, Warszawa 1971.
# Analiza źródeł historycznych (3 h) - dr Magdalena Parus
1. Józef Szymański, Nauki pomocnicze historii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa;
2. Jerzy Topolski, Metodologia historii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1984, r. XI oraz XV.
# Badania ankietowe (6 h) - dr Magdalena Parus
Literatura:
1. Luba Sołoma, Metody i techniki badań socjologicznych. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2002, s. 150-204;
2. Earl Babbie, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, 267-303. 		W1, W2, W4, U2, K1, K2 Auditorium classes
2. Co to jest nauka? Czym się charakteryzują nauki humanistyczne?: Treściowe, metodologiczne i instytucjonalne kryterium nauki. Prawda, racjonalność i empiria w nauce. Rozumienie nauki w tradycji oświeceniowej. Kulturoznawstwo i nauki o kulturze w kontekście przemian nauk humanistycznych. W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
3. Co to jest jest metodologia? Co to są paradygmaty?: Metodologia jako metanauka. Przegląd wybranych poglądów z zakresu filozofii nauki (stanowisko scjentystyczne, koncepcje Kuhna, Poppera, Feyerabenda). Główne paradygmaty w kulturoznawstwie i naukach humanistycznych. Zwroty badawcze. W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
4. Podstawowe kategorie metodologiczne. Analiza i interpretacja danych.: Przedstawienie różnych sposobów rozumienia kategorii: pojęcie, definicja, proces badawczy, interpretacja. Wyjaśnianie i przewidywanie vs. interpretowanie i rozumienie. O różnych sposobach wyjaśniania społecznej i kulturowej rzeczywistości. W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
5. Kultura jako tekst. Analiza dyskursu: Językoznawcze metody analizy kultury. Przedstawienie rozumienia dyskursu u Bachtina i Foucaulta. Przegląd stanowisk metodologicznych w Krytycznej Analizie Dyskursu. W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
6. Współczesna humanistyka: Rozwój humanistyki – trzy tradycje. Współczesne rozumienie humanistyki. „Trzecia kultura” W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
7. Społeczny kontekst nauki: Herstory w nauce i jej kontekst teoretyczny (socjologia wiedzy, feminizm). Badania zaangażowane w naukach humanistycznych. Społeczne i etyczne konsekwencje nauki. Zwrot etyczny w humanistyce. W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
8. Kulturoznawstwo i nauki o kulturze w kontekście przemian nauk humanistycznych: Charakterystyka kulturoznawstwa i jego pozycja w systemie nauk. Powstanie kulturoznawstwa i jego różne koncepcje. Czy nauki o kulturze to „prawdziwa nauka”? W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures
9. Metody jakościowe w badaniach kulturoznawczych: Omówienie podstawowych strategii, metod i technik w badaniach kulturoznawczych.
Teoretyzowanie jako praktyka. 		W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1, K2 Lectures

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Group work, Discussion

Activities Methods of verification Credit conditions
Lectures Activity during classes, Participation in a discussion, Examination, Report, Involvement in teamwork
Audit. classes Activity during classes, Participation in a discussion, Project, Involvement in teamwork

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

Lectures: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego. Auditorium classes: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.

Literature

Obligatory
  1. Literatura do wykładu:
  2. Babiński G. 2005. Metodologia a rzeczywistość społeczna. Dylematy badań etnicznych. Nomos, Kraków.
  3. Bachtin M. 1982. Słowo w powieści, w: tegoż, Problemy literatury i estetyki, Czytelnik, Warszawa, s. 82-227.
  4. Barker Ch. 2005. Studia kulturowe. Teoria i praktyka, Kraków, Wyd. UJ
  5. Benton T i I. Craib, 2003. Filozofia nauk społecznych, Wrocław, Wyd. DSWE TWP.
  6. Blumer H. 2007. Interakcjonizm symboliczny. Nomos, Kraków.
  7. Buchowski M. 2004. Zrozumieć Innego. Antropologia racjonalności. Kraków, Wyd. UJ.
  8. Chamraz K. 2006. Constructing Grounded Theory. London, Sage.
  9. Clifford J., Marcus G. (red.). 1986. Writing Culture. The Poetics and Politics of Ethnography. Univ. California Press, Berkeley-Los Angeles-London.
  10. Denzin, N. 1997. The Interpretive Ethnography. SAGE, London.
  11. Denzin N.K., Lincoln Y.S. (red.) 2009. Metody badań jakościowych, t. I-II, Warszawa, PWN
  12. Duszak A., Fairclough N. (red.). 2008. Krytyczna analiza dyskursu, Kraków, Universitas.
  13. Flis M. b.d. O osobliwościach nauk społecznych, czyli dyskretny urok socjologii i antropologii, w: http://www-is.phils.uj.edu.pl/publikacje/publikacje.html
  14. Foucault M. 1977. Archeologia wiedzy, Warszawa, PWN.
  15. Geertz C. 1993. The Interpretation of Cultures. Fontana Press, London.
  16. Geertz C. 2000. Dzieło i życie. Antropolog jako autor. Warszawa, Wyd. KR
  17. Geertz C. 2003. Zastane światło. Antropologiczne refleksje na tematy filozoficzne. Tłum. Z. Pucek, Kraków, Universitas.
  18. Geertz C. 2005b[1983]. Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej. Tłum. D. Wolska, Kraków, Wyd. UJ.
  19. Glaser B.G., Strauss A. 2009. Odkrywanie teorii ugruntowanej. Kraków, Nomos
  20. Kapralski S. 1995. Wartości a poznanie socjologiczne. Nomos, Kraków.
  21. Kempny M, Nowicka E. (red.) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. PWN (t.I), Warszawa 2003.
  22. Kempny M, Nowicka E. (red.) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, PWN (t.II), Warszawa 2003.
  23. Kuhn T. 1968. Struktura rewolucji naukowych, tł. Helena Ostromęcka, Warszawa, PWN
  24. Maternys A., Mucha J. (red.) 2009. Nowe perspektywy teorii socjologicznej, seria WTS, Kraków, Nomos.
  25. Mieletinski E. 1981. Poetyka mitu, PWN, Warszawa.
  26. Moore H (red.). 1996. The Future of Anthropological Knowledge. Routledge, London.
  27. Noblit G. W., Hare R. D. 1988. Meta-Ethnography: Synthesizing Qualitative Studies. Qualitative Research Methods Series 11. Newbury Park, London, Delhi: SAGE Publ.
  28. Nowak S. 2010. Metodologia badań społecznych. Warszawa PWN.
  29. Pawłowski A. 2001. Metody kwantytatywne w sekwencyjnej analizie tekstu. Warszawa: Wyd. UW.
  30. Popper K. 1977. Logika odkrycia naukowego, PWN, Warszawa
  31. Racjonalność i styl myślenia, 1992, wyb. E. Mokrzycki, Warszawa, Wydaw. IFiS PAN.
  32. Sahlins M. 2011. Z przeprosinami dla Tukidydesa, Kraków: Universitas.
  33. Silverman D. 2011. Qualitative Research, LA, London, Delhi: SAGE.
  34. Trela G. Bd. Umiarkowana pochwała scjentyzmu, materiał niepublikowany.
  35. Ulicka D. Literaturoznawcze dyskursy możliwe, Kraków, Universitas.
  36. Werner K. Co można wiedzieć o człowieku? Analiza pojęcia wiedzy... Diametros nr 11 (marzec 2007)
  37. Woleński J. 1996. Umiarkowana obrona scjentyzmu, (w:) W stronę logiki, Kraków.
  38. Zamelska O. Anarchizm epistemologiczny a relatywizm Paula K. Feyerabenda, w: Diametros nr 1 (wrzesień 2004)
  39. Literatura do ćwiczeń podana przy tematach.

Scientific research and publications

Publications
  1. prof. Katarzyna Skowronek
  2. 2007 – współredaktorka tomu: Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, K. Skowronek, B. Czopek-Kopciuch, Kraków: IJP PAN.
  3. 2015 - „Idee i Myśliciele”, t. XVIII, Auto/biograficzne narracje jako przedmiot i metoda badań w humanistyce (współredaktor A. Ogonowska), Kraków (w przygotowaniu do druku).
  4. O niektórych funkcjach nazw własnych w dyskursie religijnym. Na materiale listów pasterskich Episkopatu Polski, Onomastica XVLIII, 2003, 79-114.
  5. Ideonimy polskich filmów fabularnych (1947-2002), w: Metodologia badań onomastycznych, red. M. Biolik, 2003, Olsztyn: OBN, 610-628 (współautor: B. Skowronek).
  6. Od „Trybuny Robotniczej” do „Polish News Bulletin On Line” – o polskim nazewnictwie medialnym, Nowa Polszczyzna 2, 2004, s. 37-44.
  7. Współczesne polskie nazewnictwo medialne, w: Nazwy własne w języku, kulturze i komunikacji społecznej, red. R. Mrózek, Katowice: UŚl, 2004, 189-216 (współautor: M. Rutkowski).
  8. Uwagi o współczesnym polskim nazewnictwie medialnym (nazwy audycji radiowych), w: Współczesne odmiany języka narodowego, red. K. Michalewski, Łódź 2004, UŁ, 230-237 (współautor: M. Rutkowski).
  9. prof. Jacek Dębicki
  10. - J. Dębicki, Metaphysik der mittelalterlichen Bildhauerei. Einführung in die Problematik, ARS 1 (1991), Bratislava 1991, s. 76-87.
  11. - J. Dębicki, La métaphysique de la sculpture médiévale. Introduction a la problématique, Revue des historiens de l`art, des archéoloques, des musicoloques et des orientalistes de l`Université de Liège, Numéro 10/1991, Liège 1991, s. 30-39.
  12. - J. Dębicki, Ein Beitrag zur Bildertheologie in der vorhussitischen und hussitischen Zeiten in Böhmen, w: Uměni XXX (1992), nr 6, s. 415-423.
  13. - J. Dębicki, Strukturalismus in der Methodenlehre der Kunstgeschichte, w: Česko-slovenski struktuaralizmus a Viedenski scientizmus (Zbornik referátov z konferencie), Bratislava 1992, s. 168-183.
  14. - J. Dębicki, Krakowska sztuka Wita Stwosza: filozoficzne źródła formy i treści ideowych, Aureus, Kraków 2013.
  15. - J. Dębicki, Kognitywne funkcje sztuki: Gilbert de la Poreé, Jan Wielki, Wit Stwosz i Leonardo da Vinci, Kraków 2016(II).
  16. - J. Dębicki, Filozofia sztuki Wita Stwosza w świetle średniowiecznej teorii artium, Kraków 2018.
  17. dr Anna Olszewska
  18. Niepiękny, czyli o stylu // W: Jurry, powrót artysty : Jerzy Ryszard „Jurry” Zieliński /1943–1980/ / red. nauk. Marta Tarabuła. — Kraków : Galeria Zderzak, 2010, S. 22–31.
  19. Zbawienie w muzeach sztuki W: Poza kulturą nie ma zbawienia / pod red. Jacka Dębickiego, Zbigniewa Paska, Katarzyny Skowronek. — Kraków : Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, 2014, S. 193–206.
  20. dr Magdalena Parus
  21. Magdalena Parus, Oral history i badania nad historią muzyki popularnej, „Kultura Współczesna”, nr 3/2017, s. 58-67.
  22. Magdalena Parus, Marcin Wądołowski (red.), Oblicza pamięci. Tom II. Historia-pamięć-tożsamość, Wydawnictwa AGH, Kraków 2015
  23. Magdalena Parus, Przydatność oral history do badań nad kulturą i społeczeństwem okresu PRL, w: Idee i myśliciele. Biografie, opowieści, autorytety, red. Katarzyna Skowronek, Wydawnictwo Aureus, Kraków 2015, s. 29-38
  24. Magdalena Parus, Rafał Sowiński (red.), Oblicza pamięci. Tom I. Echa wojen, Wydawnictwa AGH, Kraków 2014