pl en
en
Cognitive Science
Course description sheet

Basic information

Field of study
Social Informatics
Major
All
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
Second-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
Practical
Didactic cycle
2025/2026
Course code
HIFSS.II4.07661.25
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
General Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Jowita Guja
Lecturer
Jowita Guja
Period
Semester 3
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Discussion seminars: 30
Number of ECTS credits
2

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 Student zna i pojęcia i teorie oraz kluczowe problemamy kognitywistyki i teorii umysłu. IFS2P_W11 Activity during classes, Test
W2 Zna koncepcje teoretyczne z zakresu nauk społecznych, technicznych w odniesieniu do funkcjonowania człowieka we współczesnym społęczeństwie zmieniajacym sie pod wpływem nowych technologii. IFS2P_W03 Activity during classes, Test
Skills – Student can:
U1 Student potrafi integrować, interpretować oraz wyciągać wnioski z literatury naukowej i w oparciu o pozyskane informacje brać udział w dyskusji. IFS2P_U01 Activity during classes, Participation in a discussion, Test
Social competences – Student is ready to:
K1 Student jest gotowy do wzięcia udziału w dyskusji na temat relacji pomiędzy technologią a światem społecznym. IFS2P_K04 Activity during classes

Program content ensuring the achievement of the learning outcomes prescribed to the module

Zajęcia mają na celu zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami, teoriami oraz kluczowymi problemami kognitywistyki i teorii umysłu. Prowadzone są w systemie łączonym: każde zajęcia składają się z wprowadzenia w formie krótkiego wykładu oraz część konwersatoryjną prowadzoną w oparciu o zadany tekst źródłowy.

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Discussion seminars 30
Preparation for classes 10
Realization of independently performed tasks 8
Examination or final test/colloquium 1
Contact hours 2
Student workload
Hours
51
Workload involving teacher
Hours
30

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1. Zajęcia mają na celu zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami, teoriami oraz kluczowymi problemami kognitywistyki i teorii umysłu. Prowadzone są w systemie łączonym: każde zajęcia składają się z wprowadzenia w formie krótkiego wykładu oraz część konwersatoryjną prowadzoną w oparciu o zadany tekst źródłowy.

Część wykładowa:


1. Najważniejsze rozróżnienia i pojęcia

M.in.
Folk psychology
Qualia
Intencjonalność
Naturalizm: metodologiczny, semantyczny, ontologiczny
Fizykalizm
Materializm
Trylemat psychofizyczny


2. Historia badań kognitywnych: filozofia

M.in.Grecka prehistoria: psyche, nous, logos, Kartezjański podział: res extensa i res cogitans, problem relacji ciało-umysł, problem relacji umysł-świadomość, świadome i nieświadome operacje umysłowe, rozwój terminologii psychologicznej, poznanie i myślenie jako przetwarzanie danych, tzw. szczelina eksplanacyjna w problemie treści świadomości

3. Historia badań kognitywnych: empiria
m.in. neuronauka, psychologia nieświadomości, empiryczne badania nad językiem, empiryczne badania nad problemem duchowości, empiryczne badania nad problemem świadomości


4. Kluczowe stanowiska:

a. Dualizm: dualizm interakcjonistyczny, paralelizm, okazjonalizm, epifenomenalizm, emergentyzm, fizykalizm superwenientny, mnizm anomalny

b. Monizm: idealizm, materializm/fizykalizm, eliminatywizm, materializm redukcyjny, funkcjonalizm

c. Trzecia droga: monizm neutralny, panpsychizm


5. Badania nad językiem:
Szkoła Bloomfielda
Noam Chomsky
Steven Pinker
mentalizm Jackendoffa
wybrane teorie komunikacji
semantyka języka naturalnego
lingwistyka kognitywna

6. Wybrane współczesne teorie umysłu i świadomości

Francis Crick
Patricia i Paul Churchlandowie
Antonio Damasio
Bernard Baars
Roger Penrose
Zenon Pylyshyn i Jerry Fodor
Daniel Dennett
Ray Jackendoff
Douglas Hofstadter
David Chalmers i Thomas Nagel
John Searle
Daniel Zahavi
John Eccles



Część konwersatoryjna:

1, Problematyka wolnej woli
2. Problem intencjonalności stanów mentalnych
3. Problem poznania innych umysłów
4. Problem sztucznej inteligencji i sztucznej świadomości
5. Problem świadomości zwierząt
6. Problem istnienia bądź nieistnienia qualiów

Lektury obowiązkowe:

Bremer J., Wprowadzenie do filozofii umysłu i kognitywistyki, WAM 2010
Crick F., Zdumiewająca hipoteza, czyli nauka w poszukiwaniu duszy, Prószyński 1997
Damasio A., Błąd Kartezjusza, Rebis 2011
Penrose R., Cienie umysłu. Poszukiwanie naukowej teorii świadomości, Zysk i S-ka 2000
Churchland P. M., Mechanizm rozumu, siedlisko duszy, Aletheia 2002
Nagel T., Jak to jest być nietoperzem? [w: tenże, Pytania ostateczne, Aletheia 1997]
Searle J., Umysł na nowo odkryty, PIW 1999
Fodor J., Jak grać w reprezentacje umysłowe [w: Modele umysłu, red. Z. Chlewiński, PWN 1999] Pylyshyn Z., Cóż takiego jest w umyśle? [w: Modele umysłu]
Jackendoff R., Czym jest pojęcie, że człowiek może je uchwycić? [w: Modele umysłu]
Dennett D., Słodkie sny, Prószyński 2007
Chalmers D., Świadomy umysł, PWN 2010
W1, W2, U1, K1 Discussion seminars

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Discussion

Activities Methods of verification Credit conditions
Discussion seminars Activity during classes, Participation in a discussion, Test

Conditions and the manner of completing each form of classes, including the rules of making retakes, as well as the conditions for admission to the exam

Do zaliczenia wymagana jest aktywność na zajęciach, konspekty z lektur oraz pozytywna ocena z kolokwium pisemnego.

Method of determining the final grade

1.Aktywność na zajęciach - 25% 2. Konspekty z lektur -25% 3. Kolokwium pisemne - 50% Zasady i forma zaliczenia w drugim (w sesji) i trzecim (w sesji poprawkowej) terminie pozostaje bez zmian.

Manner and mode of making up for the backlog caused by a student justified absence from classes

Uzgodnione na indywidualnych konsultacjach.

Prerequisites and additional requirements

Brak.

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

Konwersatorium:

Literature

Obligatory
  1. Bremer J., Wprowadzenie do filozofii umysłu i kognitywistyki, WAM 2010
  2. Crick F., Zdumiewająca hipoteza, czyli nauka w poszukiwaniu duszy, Prószyński 1997
  3. Damasio A., Błąd Kartezjusza, Rebis 2011
  4. Penrose R., Cienie umysłu. Poszukiwanie naukowej teorii świadomości, Zysk i S-ka 2000
  5. Churchland P. M., Mechanizm rozumu, siedlisko duszy, Aletheia 2002
  6. Nagel T., Jak to jest być nietoperzem? [w: tenże, Pytania ostateczne, Aletheia 1997]
  7. Searle J., Umysł na nowo odkryty, PIW 1999
  8. Fodor J., Jak grać w reprezentacje umysłowe [w: Modele umysłu, red. Z. Chlewiński, PWN 1999] Pylyshyn Z., Cóż takiego jest w umyśle? [w: Modele umysłu]
  9. Jackendoff R., Czym jest pojęcie, że człowiek może je uchwycić? [w: Modele umysłu]
  10. Dennett D., Słodkie sny, Prószyński 2007
  11. Chalmers D., Świadomy umysł, PWN 2010

Scientific research and publications

Publications
  1. Jowita Guja, Soteriologia ateizmu jako nowa antropologia, Libron, Kraków 2018, s. 230.