Akademia Górniczo-Hutnicza logotyp
pl en
en
History of Culture and Civilization
Course description sheet

Basic information

Field of study
Cultural Studies
Major
-
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
First-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
General academic
Didactic cycle
2025/2026
Course code
HKLTS.I1.04489.25
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
Core Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Jacek Dębicki
Lecturer
Jacek Dębicki, Magdalena Parus-Jankowska
Period
Semester 1
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Lectures: 30
Auditorium classes: 30
Number of ECTS credits
5

Goals

C1 Celem kształcenia jest opanowanie przez studentów procesów powstawania, rozwoju i upadku cywilizacji, a także zrozumienie relacji zachodzących między cywilizacją a kulturą.

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 Zna ogólnie specyfikę dziejów kultury i procesów kulturotwórczych. KLT1A_W11, KLT1A_W13 Examination, Presentation
W2 Zna wybrane historyczne koncepcje interpretujące dzieje relacji między cywilizacją a kulturą. KLT1A_W06 Examination, Presentation
W3 Zna najważniejsze cywilizacje, historyczne i współczesne. KLT1A_W01, KLT1A_W16 Examination
Skills – Student can:
U1 Potrafi uzasadnić przydatność lub brak przydatności najważniejszych historycznych koncepcji interpretujących relacje między cywilizacją a kulturą. KLT1A_U05 Examination
U2 Potrafi zastosować podstawowe pojęcia analizy historyczno-kulturowej do rozważań nad cywilizacjami i formacjami kulturowymi. KLT1A_U03, KLT1A_U05 Examination, Presentation
U3 Potrafi wyjaśnić specyfikę głównych cywilizacji historycznych i współczesnych, wykazać ich osiągnięcia, przyczyny upadku lub perspektywy rozwojowe współczesnych KLT1A_U03 Examination
U4 Potrafi uzasadnić znaczenie badań multidyscyplinarnych dla wyjaśniania procesów ogólnocywilizacyjnych i ogólnokulturowych. KLT1A_U02, KLT1A_U07 Examination, Presentation
U5 Potrafi prowadzić rozważania nad specyfiką dziejów kultury i procesów kulturotwórczych. KLT1A_U04, KLT1A_U05, KLT1A_U21 Activity during classes, Examination, Presentation
Social competences – Student is ready to:
K1 Ma świadomość znaczenia humanistyki dla rozumienia współczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych. KLT1A_K09 Activity during classes
K2 W sposób pogłębiony interpretuje nowe idee i potrafi nad nimi prowadzić wieloaspektową dyskusję. KLT1A_K03 Activity during classes

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Lectures 30
Auditorium classes 30
Preparation for classes 28
Realization of independently performed tasks 33
Examination or final test/colloquium 2
Contact hours 5
Student workload
Hours
128
Workload involving teacher
Hours
60

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1.

Ćwiczenia:  Kulturę rozpatrywać będziemy jako zespół procesów długiego trwania. Zajęcia audytoryjne koncentrować się będą na historii kultury i cywilizacji europejskiej. Podejmowana tematyka zajęć:
1. Wprowadzenie do tematyki zajęć. Kultura jako zjawisko długiego trwania.
2. Czym jest Europa? Próba zdefiniowania kultury europejskiej.
3. Dziedzictwo antycznej Grecji.
4. Dziedzictwo starożytnego Rzymu.
5. Średniowieczna Europa i człowiek Średniowiecza.
6. Narodziny wiary w człowieka czyi epoka renesansu w Europie.
7. Barok w Europie i w Polsce.
8. Oświeceniowa wizja świata i człowieka.
9. Na przekór Oświeceniu czyli Romantyzm w Europie.
10. Przełom XIX i XX wieku – narodziny kultury masowej w Europie.
11. Polska kultura okresu dwudziestolecia międzywojennego.
12. XX wiek jako wiek totalitaryzmów – pamięć o II wojnie światowej i ofiarach komunizmu.
13. Okres powojenny w Europie – od Zimnej Wojny do lat 80. XX wieku.
14. Upadek komunizmu w Europie.
15. Zakończenie. Przyszłość Europy i kultury europejskiej.

 W1, W2, W3, U2, U3, U4, U5, K1, K2 Auditorium classes
2.

Celem wykładu z "Historii kultury i cywilizacji" jest zapoznanie studentów z podstawowymi typami definicji cywilizacji i kultury, z procesami wpływającymi na powstanie, rozwój i upadek cywilizacji. Ważna częścią wykładów będzie omówienie głównych cywilizacji historycznych i istniejących współcześnie oraz ukazanie relacji między kulturą i cywilizacją. Tematyka wykładów przedstawia się następująco:
1.Podstawowe typy definicji cywilizacji i kultury:
a.definicje opisowo-wyliczające;
b.definicje historyczne;
c.definicje normatywne;
d.definicje psychologiczne;
e.definicje strukturalistyczne;
f.definicje genetyczne.
2.Wybrane interpretacje dotyczące powstania i rozwoju cywilizacji:
a. początki cywilizacji w ujęciu dyfuzjonistów;
b. unilinearny rozwój cywilizacji;
c. multilinearny rozwój cywilizacji;
d. interpretacje multiwariacyjne.
3. Pojęcie cywilizacji i kultury w polskiej myśli społecznej.
4. Wielkie cywilizacje i kultury świata:
a.wybrane cywilizacje historyczne:
- cywilizacja Egiptu;
- cywilizacje Mezopotamii;
- cywilizacja rzymska;
- cywilizacja grecka;
- cywilizacje Ameryki Środkowej i Południowej.
b. wybrane cywilizacje współczesne:
- cywilizacja chińska;
- cywilizacja indyjska;
- cywilizacje świata muzułmańskiego;
- cywilizacja zachodnioeuropejska;
- cywilizacja amerykańska.
5. Współczesne cywilizacje: perspektywy rozwoju, współpracy oraz pojawiające się zagrożenie.

 W1, W3, U1, U2, U3, U4, U5, K1, K2 Lectures

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Lectures, Discussion, E-learning, Case study

Activities Methods of verification Credit conditions
Lectures Activity during classes, Examination
Audit. classes Activity during classes, Presentation Warunkiem zaliczenia jest aktywne uczestnictwo w zajęciach oraz przygotowanie i zaprezentowanie prezentacji.

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

Lectures: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego. Auditorium classes: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.

Literature

Obligatory
  1. - F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006;
  2. - F.Fernández-Armesto, Cywilizacje, Warszawa 2007;
  3. - Ch, Barker, Studia kulturowe. Teoria i praktyka, Kraków 2005;
  4. - J. Kowalski, A.i.M. Loba, J. Prokop, Dzieje kultury francuskiej, Warszawa 2007;
  5. - Cz. Karolak, W. Kunicki, H. Orłowski, Dzieje kultury niemieckiej, Warszawa 2006;
  6. - W. Lipoński, Dzieje kultury brytyjskiej, Warszawa 2006;
  7. - M. Gołębiowski, Dzieje kultury Stanów Zjednoczonych, Warszawa 2006;
  8. - M. Künstler, Dzieje kultury chińskiej, Warszawa 2007;
  9. - M. Dziekan, Dzieje kultury arabskiej, Warszawa 2008;
  10. - M. Gawrycki, Dzieje kultury latynoamerykańskiej, Warszawa 2009;
  11. - G. Rachet, Słownik cywilizacji egipskiej, Katowice 1994;
  12. - J.C.Fredouille, Słownik cywilizacji rzymskiej, Katowice 1996;
  13. - G, Rachet, Słownik cywilizacji greckiej, Katowice 1998.
  14. do ćwiczeń, fragmenty:
  15. - F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006
  16. - H. Kaelble, Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010
  17. - W. Reinhard, Życie po europejsku. Od czasów najdawniejszych do współczesności, Warszawa 2009
  18. - J. Wolski, Historia powszechna. Starożytność, Warszawa 1994
  19. - J. Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy, tłum. Hanna Szumańska-Grossowa, Gdańsk–Warszawa 2002
  20. - B. Zientara, Historia powszechna średniowiecza, Warszawa 1992.
  21. - J. Delumeau, Cywilizacja Odrodzenia, Przeł. E. Bąkowska. Warszawa 1993
  22. - Z. Wójcik, Historia powszechna XVI-XVII wieku, Warszawa 2008
  23. - E. Rostworowski, Historia powszechna, wiek XVIII, Warszawa 2004
  24. - A. Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2009
  25. - T. Kizwalter, Historia powszechna, wiek XIX, Warszawa 2007
  26. Zalecana literatura do zajęć audytoryjnych:
  27. P. Kuncewicz, Legenda Europy, Muza, Warszawa 2005.
  28. N. Davis, Europa. Rozprawa historyka z historią, Znak, Kraków 2003.
  29. M. Malia, Lokomotywy historii: zwroty w dziejach i kształtowanie nowoczesnego świata, PWN, Warszawa 2008.
  30. J. Stevenson, Historia Europy, Annapurna, Warszawa 2006.
  31. W. Laqueur, Historia Europy 1945-1992, Puls, Londyn 1993.
  32. J. Carpentier, F. Lebrun, Historia Europy, Volumen, Warszawa 1994.
  33. E. Hobsbawm, Wiek skrajności: spojrzenie na krótkie dwudzieste stulecie, Politeja, Warszawa 1999.
  34. F. Braudel, Historia i trwanie, Czytelnik, Warszawa 1971.

Scientific research and publications

Publications
  1. Jacek DĘBICKI
  2. Antropologia filozoficzna Gilberta de la Porrée a powstanie scholastycznej rzeźby wczesnogotyckiej W: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria 2013 R. 22 nr 1, s. 103–125.
  3. Antropologia teologiczna Anzelma z Canterbury a sakralna rzeźba romańska o cechach antropomorficznych W: Duchowość: człowiek i wartości pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków: 2012. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 14) ; (Idee i Myśliciele), S. 75–95.
  4. Idealizm i naturalizm w późnośredniowiecznym Krakowie: studium kulturoznawczo-filozoficzne o ideach odciśniętych w materii W: Komunikowanie – poznanie – kultura / pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków: Wydawnictwa AGH, 2011. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 13) ; (Idee i Myśliciele ), S. 127–154.
  5. Myśl naturalistyczna w kulturze piętnastowiecznego Krakowa: studium kulturoznawczo-filozoficzne W: Komunikowanie – poznanie – kultura / pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków: Wydawnictwa AGH, 2011. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 13) ; (Idee i Myśliciele), S. 99–125.
  6. Kognitywne funkcje sztuki: Gilbert de la Poréé, Jan Wielki, Wit Stwosz i Leonardo da Vinci Kraków : Aureus, cop. 2014. (Idee i Myśliciele).
  7. Wszystkie publikacje naukowe znajdują się pod adresem: http://bpp.agh.edu.pl/autor/debicki-jacek-06944
  8. Magdalena Parus-Jankowska
  9. Magdalena Parus, Oral history i badania nad historią muzyki popularnej, „Kultura Współczesna”, nr 3/2017, s. 58-67.
  10. Magdalena Parus, Marcin Wądołowski (red.), Oblicza pamięci. Tom II. Historia-pamięć-tożsamość, Wydawnictwa AGH, Kraków 2015
  11. Magdalena Parus, Przydatność oral history do badań nad kulturą i społeczeństwem okresu PRL, w: Idee i myśliciele. Biografie, opowieści, autorytety, red. Katarzyna Skowronek, Wydawnictwo Aureus, Kraków 2015, s. 29-38
  12. Magdalena Parus, Rafał Sowiński (red.), Oblicza pamięci. Tom I. Echa wojen, Wydawnictwa AGH, Kraków 2014