Akademia Górniczo-Hutnicza logotyp
pl en
en
Hermeneutics and Theory of Understanding in Cultural Studies
Course description sheet

Basic information

Field of study
Cultural Studies
Major
Visual Communication and Graphic Design
Organisational unit
Faculty of Humanities
Study level
Second-cycle studies
Form of study
Full-time studies
Profile
General academic
Didactic cycle
2026/2027
Course code
HKLTKWS.II4.17340.26
Lecture languages
Polish
Mandatoriness
Obligatory
Block
Major Modules
Course related to scientific research
Yes
Course coordinator
Tadeusz Gadacz
Lecturer
Tadeusz Gadacz
Period
Semester 3
Method of verification of the learning outcomes
Exam
Activities and hours
Lectures: 30
Number of ECTS credits
3

Course's learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes prescribed to a field of study Methods of verification
Knowledge – Student knows and understands:
W1 Posiada podstawową wiedzę z historii hermeneutyki KLT2A_W01 Activity during classes, Essay
W2 Zna zasadnicze różnice metodologiczne między naukami przyrodniczymi a humanistycznymi. KLT2A_W09 Activity during classes, Essay
Skills – Student can:
U1 Rozumie i zgodnie z regułami hermeneutyki interpretuje teksty KLT2A_U03, KLT2A_U05, KLT2A_U13, KLT2A_U16 Activity during classes
U2 Odróżnia obiektywne poznanie od uwarunkowanego kulturowo rozumienia. Odróżnia perspektywizm poznawczy od relatywizmu KLT2A_U03, KLT2A_U07 Activity during classes, Essay
Social competences – Student is ready to:
K1 Buduje społeczeństwo porozumienia i dialogu KLT2A_K08 Activity during classes

Student workload

Activity form Average amount of hours* needed to complete each activity form
Lectures 30
Realization of independently performed tasks 24
Contact hours 4
Preparation of project, presentation, essay, report 32
Student workload
Hours
90
Workload involving teacher
Hours
30

* hour means 45 minutes

Program content

No. Program content Course's learning outcomes Activities
1. Historia Hermeneutyki W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
2. Hermeneutyka jako metoda nauk humanistycznych: H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004 (fragmenty) W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
3. Hermeneutyka życia - Wilhelm Dilthey: W. Dilthey, „Rozumienie innych osób i ich przejawów życia”, w: tenże, „Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych”, Gdańsk 2004 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
4. Rozumienie innego - Georg Simmel: G. Simmel, „Dygresja w związku z zagadnieniem, jak możliwe jest społeczeństwo”, w: G. Simmel, „Pisma socjologiczne”, Warszawa 2008 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
5. Rozumienie historii - Ludwig Landgrebe: L. Landgrebe, Rozumienie w naukach o duchu, w: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, Kraków 1993 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
6. Twórczość i życie - Ott Friedrich Bollnow: O.F. Bollnow , „O dziele nie ukończonym. O dziele nie do ukończenia”, tłum. G. Sowinski, „Logos i Ethos” 2/1992 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
7. Przeświadczeia jako podstawa rozumienia - José Ortega y Gasset: J. Ortega y Gasset – „Idee i przeświadczenia”, w: tenże, „Po co wracamy do filozofii?”, Warszawa 1992
J. Ortega y Gasset, Prawda jako zgodność człowieka z samym sobą, tenże, Wokół Galileusza, Warszawa 1993 		W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
8. Rozumienie własnego bycia - Martin Heidegger: M. Heidegger, Bycie i czas, Warszawa 2004 (fragmenty)
M. Heidegger, Ontologia (hermeneutyka faktyczności), Toruń 2007 		W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
9. Hermeneutyka jako gra (przedsądy a przesądy, autorytet tradycji, pojęcie klasyczności) - Hans Georg Gadamer: H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
10. Hermeneutyka języka - Hans Georg Gadamer: H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Warszawa 2003 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
11. Główne wątki hermeneutyki Paula Ricoeura: P. Ricoeur, Pierwsza aporia czasowości: tożsamość narracyjna, w: P. Ricoeur, Czas i opowieść, t. 3: Czas opowiadany, Kraków 2008
P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, Warszawa 1989 		W1, W2, U1, U2, K1 Lectures
12. Hermeneutyka i posthermeneutyka - spór o prawdę: T. Gadacz, Problem prawdy w kontynentalnej filozofii współczesnej, w: Panorama współczesnej filozofii polskiej. Księga pamiątkowa VIII Polskiego Zjazdu Filozoficznego, pod red. Jacka Jadackiego, Warszawa 2010 W1, W2, U1, U2, K1 Lectures

Extended information/Additional elements

Teaching methods and techniques :

Discussion, Lectures

Activities Methods of verification Credit conditions
Lectures Activity during classes, Essay

Rules of participation in given classes, indicating whether student presence at the lecture is obligatory

Lectures: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.

Literature

Obligatory
  1. Źródła:
  2. O.F. Bollnow, O dziele nieukończonym, o dziele nie do ukończenia,
  3. W. Dilthey - Rozumienie innych osób i ich przejawów życia, w: tenże, Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, Gdańsk 2004
  4. H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Warszawa 2003
  5. H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004
  6. M. Heidegger, Ontologia (hermeneutyka faktyczności), Toruń 2007
  7. L. Landgrebe, Rozumienie w naukach o duchu, w: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, red. G. Sowiński, Kraków 1993
  8. J. Ortega y Gasset, Wierzyć czy myśleć, w: tenże, Po co wracamy do filozofii?, Warszawa 1992
  9. J. Ortega y Gasset, Prawda jako zgodność człowieka z samym sobą, tenże, Wokół Galileusza, Warszawa 1993
  10. H. Rickert, Człowiek i kultura, tłum. J. Gajda-Krynicka, B. Trochimska-Kubacka, w: B. Trochimska-Kubacka, Neokantyzm, Wrocław 1997
  11. P. Ricoeur, Czas i opowieść, t. 1-3, Kraaków 2008
  12. P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, Warszawa 1989
  13. Opracowania:
  14. M. Bała, O możliwości hermeneutycznej filozofii religii, Warszawa 2007
  15. H.M. Baumgartner, Rozum skończony. Ku rozumieniu filozofii przez samą siebie, tłum. A.M. Kaniowski, Warszawa 1996
  16. J. Brejdak, Słowo i czas. Problem rozumienia innego w hermeneutyce i w teorii systemu, Szczecin 2004
  17. P. Dehnel, Dekonstrukcja – rozumienie – interpretacja, Kraków 2006
  18. P. Dybel, Oblicza hermeneutyki, Kraków 2012
  19. U. Eco, Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, tłum. P. Salwa, Warszawa 1994
  20. U. Eco, R. Rorty, J. Culler, Ch. Brooke-Rose, Interpretacja i nadinterpretacja, Kraków 1996
  21. Estetyka i hermeneutyka, red. F. Chmielowski, Kraków 1990
  22. Fenomenologia i hermeneutyka, t. 1-3, red. P. Dybel, P. Kaczorowski, J. Rolewski, Warszawa 1990-1993
  23. Filozofia i etyka interpretacji, red. A.F. Kola, A. Szahaj, Kraków 2007
  24. G. Funke, Hermeneutyka i język, wybór i tłum. B. Andrzejewski, Poznań 1994
  25. Hermeneutyczne dziedzictwo filozofii, red. H. Mikołajczyk, M. Oziębłowski, M. Rembierz, Kraków 2006
  26. J. Grondin, Wprowadzenie do hermeneutyki filozoficznej, Kraków 2007
  27. Hermeneutyczna tradycja filozofii, red. H.T. Mikołajczyk, M. Rembierz, Słupsk 2009
  28. Hermeneutyka i literatura - ku nowej koiné, red. K. Kuczyńska-Koschany, M. Januszkiewicz; A. Bielik-Robson i inni,. Poznań 2006
  29. W.G. Jeanrond, Hermeneutyka teologiczna. Rozwój i znaczenie, tłum. M. Borowska, Kraków 1999
  30. H. Jonas, Zmiana i trwałość. O podstawach rozumienia przeszłości, tłum P. Domański, Warszawa 1993
  31. L. Kleszcz, Przełom hermeneutyczny w filozofii niemieckiej, Toruń 2007
  32. E. Kobylińska, Hermeneutyczna wizja kultury, Warszawa - Poznań 1985
  33. Z. Krasnodębski, Rozumienie ludzkiego zachowania, Warszawa 1986
  34. R. Król, Podstawy hermeneutyczne filozofii człowieka, Poznań 2008
  35. P. Kuligowski, Humanistyka jako hermeneutyka, Wrocław 2007
  36. N. Leśniewski, O hermeneutyce radykalnej, Poznań 1998
  37. W. Lorenc, Hermeneutyczne koncepcje człowieka. W kręgu inspiracji heideggerowskich, Warszawa 2003
  38. B. M.P. Markowski, Nietzsche i filozofia interpretacji, Kraków 2001
  39. Oblicza hermeneutyki, red. A. Przyłębski, Poznań 1995
  40. E. Paczkowska-Łagowska, Logos życia. Filozofia hermeneutyczna w kręgu Wilhelma Diltheya, Gdańsk 2000
  41. M. Piotrowska, Hermeneutyka, Lublin 2007
  42. M. Potępa, Dialektyka i hermeneutyka w filozofii Friedricha Daniela Schleiermachera, Łódź 1992
  43. A. Przyłębski, Hermeneutyczny zwrot filozofii, Poznań 2005
  44. S. Rosen, Hermeneutyka jako polityka, tłum. P. Maciejko, Warszawa 1998
  45. K. Rosner, Hermeneutyka jako krytyka kultury: Heidegger, Gadamer, Ricoeur, Warszawa 1991
  46. J. Stelmach, Co to jest hermeneutyka?, Kraków 1989
  47. M. Szulakiewicz, Od transcendentalizmu do hermeneutyki, Rzeszów 1998
  48. M. Szulakiewicz, Filozofia jako hermeneutyka, Toruń 2004
  49. Uniwersalny wymiar hermeneutyki, red. A. Przyłębski, Poznań 1997
  50. R. Wiehl, Fenomenologia, dialektyka, hermeneutyka, wyboru dokonał B. Andrzejewski, Poznań 1996
  51. Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, wybór i tłum. G. Sowinski, Kraków 1993
  52. E. Zakrzewska-Manterys, Hermeneutyczne interpretacje, Warszawa 1998
  53. A. Zeidler, Sztuka, mit, hermeneutyka, Warszawa 1988

Scientific research and publications

Publications
  1. T. Gadacz, Problem prawdy w kontynentalnej filozofii współczesnej, w: Panorama współczesnej filozofii polskiej. Księga pamiątkowa VIII Polskiego Zjazdu Filozoficznego, pod red. Jacka Jadackiego, Warszawa 2010
  2. T. Gadacz, The humanities between Bio-, Info-, Techno- and "Bullshit".Methodological foundations of the humanities, w: The humanities today and the idea of interdisciplinary studies : in honor of Jerzy Axer, Warszawa 2011