pl en
Inkluzywność i dostępność w projektowaniu zmian społecznych
Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów
Socjologia
Specjalność
Innowacje i modelowanie zmian społecznych
Jednostka organizacyjna
Wydział Humanistyczny
Poziom kształcenia
Studia magisterskie II stopnia
Forma studiów
Stacjonarne
Profil studiów
Ogólnoakademicki
Cykl dydaktyczny
2025/2026
Kod przedmiotu
HSOCIIS.II4.18035.25
Języki wykładowe
polski
Obligatoryjność
Obowiązkowy
Blok zajęciowy
Przedmioty specjalnościowe
Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
Nie
Koordynator przedmiotu
Beata Seweryn
Prowadzący zajęcia
Beata Seweryn, Bartosz Kosiński
Okres
Semestr 3
Forma zaliczenia
Zaliczenie
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Ćwiczenia projektowe: 30
Liczba punktów ECTS
3

Cele kształcenia dla przedmiotu

C1 Przekazanie student(k)om wiedzy z zakresu tworzenia dostępnych wydarzeń i inkluzywnych miejsc.
C2 Uświadomienie student(k)om szerokiego spektrum różnorodnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami (OzN).
C3 Zapoznanie z narzędziami wspierającymi dostępność komunikacyjno-informacyjną.

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod Efekty w zakresie Kierunkowe efekty uczenia się Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1 Student_ka zna zasady projektowania uniwersalnego. SOC2A_W05, SOC2A_W06 Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
W2 Student_ka zna zasady dostępności komunikacyjno-informacyjnej. SOC2A_W11 Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
W3 Student_ka zna akty prawne gwarantujące OzN dostępność produktów i usług publicznych. SOC2A_W05, SOC2A_W07 Wykonanie projektu
Umiejętności – Student potrafi:
U1 Student_ka potrafi dostosować środki i metody komunikacyjne do indywidualnych potrzeb OzN. SOC2A_U09 Aktywność na zajęciach, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
U2 Student_ka umie przygotować audyt przestrzeni pod względem dostępności fizycznej. SOC2A_U08, SOC2A_U13 Aktywność na zajęciach, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
U3 Student_ka potrafi zorganizować wydarzenie dostępne dla OzN. SOC2A_U09, SOC2A_U13 Aktywność na zajęciach, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
U4 Student_ka potrafi przygotować dokumenty zgodnie z zasadami dostępności. SOC2A_U01, SOC2A_U07, SOC2A_U09 Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1 Student_ka potrafi dobrać odpowiednie środki komunikacji i działać w środowisku OzN. SOC2A_K02, SOC2A_K05, SOC2A_K08 Aktywność na zajęciach, Wykonanie projektu

Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Uczestnicy kursu w trakcie semestru poznają specyficzne wyzwania projektowania przestrzeni, komunikatów i narzędzi odpowiadających na potrzebę włączenia społecznego, w szczególności osób z niepełnosprawnościami, realizując ćwiczenia i zadania kształtujące inkluzywne postawy, praktyki i umiejętność rozwiązywania wyzwań związanych z dostępnością. 

Nakład pracy studenta

Rodzaje zajęć studenta Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności
Ćwiczenia projektowe 30
Przygotowanie do zajęć 15
Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 30
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2
Dodatkowe godziny kontaktowe 5
Łączny nakład pracy studenta
Liczba godzin
82
Liczba godzin kontaktowych
Liczba godzin
30

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp. Treści programowe Efekty uczenia się dla przedmiotu Formy prowadzenia zajęć
1.

Wprowadzenie do tematu dostępności – empatyzacja, indywidualne podejście do OzN, uwarunkowania prawne. 

W2, W3 Ćwiczenia projektowe
2.

Savoir vivre i podstawy komunikacji w kontaktach z osobami z niepełnosprawnością. Inkluzywna komunikacja i język antydyskryminacyjny.

W2, U1, K1 Ćwiczenia projektowe
3.

Bariery fizyczne i audyt przestrzeni.

W1, U2 Ćwiczenia projektowe
4.

Wprowadzenie do świata osób z niepełnosprawnością wzroku (audiodeskrypcja, altertekst, druk wypukły, tyflografika)

W2, U1, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
5.

Kultura osób g/Głuchych i podstawowe informacje o PJM.

W2, U1, U3, K1 Ćwiczenia projektowe
6.

Szerokie spektrum – o potrzebach osób nieneurotypowych i z niepełnosprawnością intelektualną.

W1, W2, U1, U3, K1 Ćwiczenia projektowe
7.

Tworzenie tekstu prostego - ETR (easy to read).

W1, W2, U1, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
8.

Wprowadzenie do komunikacji alternatywnej i wspomagającej (ACC- Augmentative and Alternative Communication)

W2, U1, K1 Ćwiczenia projektowe
9.

Przedprzewodnik i deklaracja dostępności 

W2, W3, U1, U3, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
10.

Planowanie i realizacja wydarzenia dostępnego oraz jego ewaluacja (badanie potrzeb OzN)

W1, W2, W3, U1, U3, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
11.

Prawne aspekty dostępności – ustawy, skargi, ewakuacja OzN, prawo pracy, dostępne dokumenty i procedury, pojęcie dostępu alternatywnego.

W1, W2, W3, U1, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
12.

Dostępność cyfrowa i narzędzia jej badania

W1, W2, U1, U3, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
13.

Tworzenie dostępnych dokumentów

W1, W2, W3, U1, U4, K1 Ćwiczenia projektowe
14.

Osoby z niepełnosprawnością jako pracownicy i jako twórcy (wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy; twórcy i naukowcy z niepełnosprawnością)

W1, W2, U1, K1 Ćwiczenia projektowe
15.

Innowacje w służbie dostępniejszego świata

W1, W2, U1, U3, K1 Ćwiczenia projektowe

Informacje rozszerzone

Metody i techniki kształcenia :

Metoda warsztatowa (ang. workshop), Informacja zwrotna (ang. feedback), Studium przypadku (ang. case study), Metoda projektowa (ang. Project Based Learning), Design thinking, Praca grupowa

Rodzaj zajęć Metody zaliczenia Warunki zaliczenia przedmiotu
Ćwiczenia projektowe Aktywność na zajęciach, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu Obecność na zajęciach i aktywne wykonywanie ćwiczeń. Realizacja projektu.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach

Ustalane w sposób indywidualny z prowadzącymi zajęcia. 

Wymagania wstępne i dodatkowe

Brak

Literatura

Obowiązkowa
  1. „Włącznik 2.0. Projektowanie bez barier”, Kamil Kowalski, 2024
  2. „Głusza”, Anna Goc, 2022
  3. „Emil i my. Monolog wielodzietnej matki”, Magdalena Moskal, 2021
  4. „Nie przywitam się z państwem na ulicy. Szkic o doświadczeniu niepełnosprawności”, Maria Reiman, 2019
  5. „ABC Gość niepełnosprawny w muzeum”, NIMOZ, 2013
  6. „ABC Gość niepełnosprawny w muzeum cz. 2”, NIMOZ, 2015