Akademia Górniczo-Hutnicza logotyp
pl en
Materiały - procesy - produkty I
Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów
Ekoprojektowanie i Cyfryzacja Technologii Materiałowych
Specjalność
-
Jednostka organizacyjna
Wydział Metali Nieżelaznych
Poziom kształcenia
Studia inżynierskie I stopnia
Forma studiów
Stacjonarne
Profil studiów
Ogólnoakademicki
Cykl dydaktyczny
2026/2027
Kod przedmiotu
NEDCS.Ii2.15063.26
Języki wykładowe
polski
Obligatoryjność
Obowiązkowy
Blok zajęciowy
Przedmioty kierunkowe
Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
Tak
Koordynator przedmiotu
Beata Leszczyńska-Madej
Prowadzący zajęcia
Beata Leszczyńska-Madej
Okres
Semestr 2
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład: 30
Ćwiczenia laboratoryjne: 45
Liczba punktów ECTS
6

Cele kształcenia dla przedmiotu

C1 Przedmiot ma na celu zapoznanie studentów z wiedzą z zakresu metaloznawstwa i projektowania stopów metali.

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod Efekty w zakresie Kierunkowe efekty uczenia się Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1 Zna podstawowe pojęcia z zakresu krystalografii i budowy krystalicznej materiałów, ma wiedzę dotyczącą struktury materiałów metalicznych. EDC1A_W01, EDC1A_W02 Egzamin
W2 Zna powiązanie pomiędzy mikrostrukturą, a właściwościami materiałów metalicznych. EDC1A_W01, EDC1A_W02 Egzamin
W3 Ma wiedzę na temat przemian zachodzących w wybranych materiałach metalicznych pod wpływem zabiegów obróbki cieplnej, podstawowe przemiany fazowe i podwójne układy równowagi fazowej. EDC1A_W01, EDC1A_W02 Egzamin
Umiejętności – Student potrafi:
U1 Zinterpretować podwójne układy równowagi fazowej. EDC1A_U01 Aktywność na zajęciach, Kolokwium, Sprawozdanie, Odpowiedź ustna
U2 Ocenić możliwości wykorzystania różnych metod badawczych do badania mikrostruktury i właściwości mechanicznych materiałów metalicznych. EDC1A_U01, EDC1A_U02 Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Sprawozdanie, Odpowiedź ustna
U3 Dobrać materiał metaliczny do podstawowych zastosowań inżynierskich. EDC1A_U01, EDC1A_U02 Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Sprawozdanie, Odpowiedź ustna
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1 Ciągłego kształcenia się zawodowego wraz z zachodzącym postępem technicznym i technologicznym. EDC1A_K01, EDC1A_K02, EDC1A_K03 Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin, Sprawozdanie, Odpowiedź ustna

Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

W ramach przedmiotu omówione zostaną podstawowe zagadnienia z zakresu krystalografii i budowy kryształów, rzeczywista budowa ciał krystalicznych, defekty sieci i ich rola, metale i stopy metali, układy równowagi fazowej, wybrane przemiany zachodzące w metalach i stopach metali, podstawowe procesy obróbki cieplnej. Ponadto omówione zostaną wybrane stopy metali, a także wpływ dodatków stopowych na właściwości.

Nakład pracy studenta

Rodzaje zajęć studenta Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności
Wykład 30
Ćwiczenia laboratoryjne 45
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2
Dodatkowe godziny kontaktowe 5
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 35
Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20
Przygotowanie do zajęć 35
Łączny nakład pracy studenta
Liczba godzin
172
Liczba godzin kontaktowych
Liczba godzin
75

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp. Treści programowe Efekty uczenia się dla przedmiotu Formy prowadzenia zajęć
1.

  1. Wstęp – przedmiot wykładu, organizacja przedmiotu (wykłady, ćwiczenia lab.), zasady zaliczania, literatura.

  2. Wiązania atomowe, elementy krystalografii, defekty sieci krystalicznej i ich znaczenie.

  3. Dwuskładnikowe układy równowagi fazowej, podstawowe przemiany fazowe.

  4. Metale, i stopy metali – wpływ pierwiastków stopowych na własciwości, fazy, równowaga fazowa, reguła faz, układy podwójne (roztwory ciągłe, układ eutektyczny, perytektyczny, monotektyczny, przemiany w stanie stałym), układ Fe-Fe3C.

  5. Metale i stopy metali: aluminium i stopy aluminium, miedź i stopy miedzi, stale. Dobór składu chemicznego stopu pod kątem zastosowania w różnych działach gospodarki.

  6. Wybrane procesy obróbki cieplnej i procesy/przemiany zachodzące podczas obróbki cieplnej w metalach i stopach metali.

 W1, W2, W3, U3, K1 Wykład
2.

  1. Elementy krystalografii.

  2. Układy równowagi fazowej.

  3. Preparatyka próbek do badań mikroskopowych. 

  4. Badania makro i mikroskopowe metali i stopów metali będących w różnych stanach technologicznych.

  5. Statyczna próba rozciągania i próba ściskania. 

  6. Pomiary twardości i mikrotwardości.

  7. Obróbka cieplna wybranych stopów.

 W3, U1, U2, U3, K1 Ćwiczenia laboratoryjne

Informacje rozszerzone

Metody i techniki kształcenia :

Mini wykład, Dyskusja, Praca grupowa, Nauczanie rówieśnicze (ang. peer learning)

Rodzaj zajęć Metody zaliczenia Warunki zaliczenia przedmiotu
Wykład Kolokwium, Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Sprawozdanie, Odpowiedź ustna

Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu

Warunkiem zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest obecność na zajęciach oraz uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium oraz sprawozdania. Zgodnie z regulaminem studiów Student ma prawo do zaliczenia w nie więcej niż w dwóch terminach poprawkowych. Nieusprawiedliwiona nieobecność na zaliczeniu w danym terminie powoduje utratę tego terminu.

Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń laboratoryjnych. Zgodnie z regulaminem studiów Student ma prawo do trzykrotnego przystąpienia do egzaminu w zaplanowanych terminach, w tym jeden raz w terminie podstawowym i dwa razy w terminie poprawkowym. Nieusprawiedliwiona nieobecność na egzaminie w danym terminie powoduje utratę tego terminu.

 

do trzykrotnego przystąpienia do egzaminu w zaplanowanych terminach, w tym jeden raz w terminie podstawowym i dwa razy w terminie poprawkowym. Nieusprawiedliwiona nieobecność na egzaminie w danym terminie powoduje utratę tego terminu. Prowadzący dopuszcza przeprowadzenie egzaminu w terminie zerowym.

Sposób obliczania oceny końcowej

OK = 0.4 OL + 0.6 OE gdzie:  OP - ocena z ćwiczeń laboratoryjnych OE - ocena z egzaminu

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach

Student ma obowiązek odrobienia zajęć na innej grupie laboratoryjnej. W przypadku braku możliwości zobowiązany jest uzgodnić z prowadzącym zajęcia inna możliwą formę wyrównania zaległości.

Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa

Wykład: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego. Ćwiczenia laboratoryjne: Obecność na zajęciach jest obowiązkowa. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest zaliczenie poszczególnych kolokwiów oraz sprawozdań na ocenę pozytywną.

Literatura

Obowiązkowa
  1. Inżynieria metali i technologie materiałowe / redakcja naukowa Stanisław J. Skrzypek, Karol Przybyłowicz, Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.
  2. T. Penkala „Zarys krystalografii”, PWN, Warszawa
  3. J. Chojnacki „Krystalografia chemiczna i fizyczna”, PWN, Warszawa.
  4. Z. Trzaska-Durski, H. Trzaska-Durska “Podstawy krystalografii strukturalnej i rentgenowskiej”, PWN, Warszawa, 1994
  5. Dobrzański L. A.,: Materiały inżynierskie i projektowanie materiałowe. WNT Warszawa 2006
  6. Prowans S.: Struktura stopów. Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2000.
  7. M. Blicharski, Inżynieria Materiałowa, Wydawnictwa Naukowo – Techniczne, 2014
  8. M. Ashby, H. Shercliff, D. Cebon, Inżynieria Materiałowa, Wydawnictwo Galaktyka, Tom 1, 2, 2011
Dodatkowa
  1. O.H.Watt, D.Dew-Hughes, “Wprowadzenie do Inżynierii Materiałowej, metale, ceramika, tworzywa sztuczne”, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1978

Badania i publikacje

Publikacje
  1. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, The effect of sintering temperature on microstructure and properties of Al – SiC composites — Wpływ temperatury spiekania na mikrostrukturę i własności kompozytów Al – SiC, ISSN 1733-3490. — 2013 vol. 58 iss. 1, s. 43–48.
  2. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M. MADEJ, The tribological properties and the microstructure investigations of tin babbit with Pb addition after heat treatment, Archives of Metallurgy and Materials, ISSN 1733-3490. — 2016 vol. 61 no. 4, s. 1861–1867. — Bibliogr. s. 1867
  3. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M. RICHERT, A. WĄSIK, A. Szafron, Analysis of the microstructure and selected properties of the aluminium alloys used in automotive air-conditioning systems, Metals ; ISSN 2075-4701. — 2018 vol. 8 iss. 1 art. no. 10, s. 1–15.
  4. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M. MADEJ, J. HRABIA-WIŚNIOS, Effect of chemical composition on the microstructure and tribological properties of Sn-based alloys, Journal of Materials Engineering and Performance ; ISSN 1059-9495. — 2019 vol. 28 iss. 7, s. 4065–4073
  5. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, D. Garbiec, M. MADEJ, Effect of sintering temperature on microstructure and selected properties of spark plasma sintered Al−SiC composites /Effect of sintering temperature on microstructure and selected properties of spark plasma sintered Al−SiC composites, Vacuum: Surface Engineering, Surface Instrumentation& Vacuum Technology ; ISSN 0042-207X. — 2019 vol. 164, s. 250–255.
  6. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M. MADEJ, J. HRABIA-WIŚNIOS, A. Węglowska, Effects of the processing parameters of friction stir processing on the microstructure, hardness and tribological properties of SnSbCu bearing alloy, Materials; ISSN 1996-1944. — 2020 vol. 13 iss. 24 art. no. 5826, s. 1–16
  7. J. HRABIA-WIŚNIOS, B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M.MADEJ, A. Węglowska, Characterization of microstructure and selected properties of SnSbCu alloy after FSP / J // International Journal of Advanced Manufacturing Technology; ISSN 0268-3768. — 2021 vol. 117 iss. 1, s. 469–479.
  8. A. WĄSIK, B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, M. MADEJ, R. Rubach, D. Garbiec, Effect of holding time on densification, microstructure and selected properties of spark plasma sintered AA7075−B4C composites, Materials; ISSN 1996-1944. — 2022 vol. 15 iss. 6 art. no. 2065, s. 1-11.
  9. B. LESZCZYŃSKA-MADEJ, J. Hrabia-Wiśnios, A. Węglowska, M. PEREK-NOWAK, M. MADEJ, Experimental investigations of heat generation and microstructure evolution during friction stir processing of SnSbCu alloy, Archives of Civil and Mechanical Engineering / Polish Academy of Sciences. Wrocław Branch, Wrocław University of Technology ; ISSN 1644-9665. — 2022 vol. 22 iss. 4 art. no. 202, s. 1–13.