
Informacje podstawowe
- Kierunek studiów
- Socjologia
- Specjalność
- -
- Jednostka organizacyjna
- Wydział Humanistyczny
- Poziom kształcenia
- Studia licencjackie I stopnia
- Forma studiów
- Stacjonarne
- Profil studiów
- Ogólnoakademicki
- Cykl dydaktyczny
- 2025/2026
- Kod przedmiotu
- HSOCS.I1.02798.25
- Języki wykładowe
- polski
- Obligatoryjność
- Obowiązkowy
- Blok zajęciowy
- Przedmioty podstawowe
- Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
- Tak
|
Okres
Semestr 1
|
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład:
30
Ćwiczenia audytoryjne: 30 |
Liczba punktów ECTS
6
|
Cele kształcenia dla przedmiotu
| C1 | Zapoznanie studentów z siatką podstawowych pojęć używanych w socjologii. |
| C2 | Przekazanie wiedzy na temat podstaw metodologii socjologicznej. |
| C3 | Uświadomienie uczestnikom zajęć złożoności świata społecznego i trudności jego badania. |
| C4 | Zainteresowanie studentów problematyką teorii socjologicznej, metodologicznej i pracy terenowej. |
| C5 | Wzbudzanie zainteresowań i wytwarzanie postaw otwartości wobec problemów współczesnego świata i nowych metod jego badania |
Efekty uczenia się dla przedmiotu
| Kod | Efekty w zakresie | Kierunkowe efekty uczenia się | Metody weryfikacji |
| Wiedzy – Student zna i rozumie: | |||
| W1 | Ma znajomość podstawowych pojęć i terminów socjologicznych. Wie jakie subdyscypliny tworzą tą dziedzinę nauki i rozumie jej związki i zależności z innymi naukami społecznymi i humanistycznymi. | SOC1A_W01, SOC1A_W02, SOC1A_W08, SOC1A_W11 | Kolokwium, Egzamin |
| W2 | Znajomość podstawowych teorii i koncepcji socjologicznych dotyczących struktury społeczeństwa oraz zjawisk i procesów społecznych, co ma pomagać w opisie, zrozumieniu i interpretacji zachowań jednostek i funkcjonowania grup społecznych. Zrozumienie istoty społeczeństwa informacyjnego i jego społeczno-kulturowych, ekonomicznych i technologicznych uwarunkowań oraz zależności między technologią i zmianą społeczną. | SOC1A_W03, SOC1A_W04, SOC1A_W05, SOC1A_W06, SOC1A_W07, SOC1A_W09, SOC1A_W10, SOC1A_W14 | Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| Umiejętności – Student potrafi: | |||
| U1 | Umiejętność integrowania uzyskanych danych i pozyskiwani a informacji z literatury socjologicznej i innych źródeł. | SOC1A_U01, SOC1A_U02, SOC1A_U10, SOC1A_U13 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| U2 | Rozumienie i potrafi dokonać krytycznej analizy złożoności życia społecznego i struktur formalnych (organizacje, instytucje, stowarzyszenia itp.) | SOC1A_U03, SOC1A_U04, SOC1A_U05 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| U3 | Umiejętność zastosowania zdobytej wiedzy teoretycznej w praktyce życia społecznego i zawodowego | SOC1A_U09, SOC1A_U12, SOC1A_U13 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| U4 | Potrafi na podstawie znajomości socjologicznych metod i technik badawczych diagnozować oraz interpretować zjawiska i procesy społeczne oraz zależności przyczynowo-skutkowe. | SOC1A_U12, SOC1A_U15, SOC1A_U17, SOC1A_U18 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| Kompetencji społecznych – Student jest gotów do: | |||
| K1 | Potrafi budować więzi społeczne w bliższym i dalszym otoczeniu ze szczególnym uwzględnieniem rynku pracy. | SOC1A_U19, SOC1A_K01, SOC1A_K05, SOC1A_K07 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Egzamin |
| K2 | Rozumie konieczność permanentnego uczenia się poszerzania zasobów wiedzy, samokształcenia, doskonalenia cech osobowości. | SOC1A_K02, SOC1A_K03, SOC1A_K04, SOC1A_K05 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| K3 | Ma świadomość etycznego pełnienia roli zawodowej i odpowiedzialność za rzetelność i trafność diagnoz społecznych. | SOC1A_K05, SOC1A_K06, SOC1A_K07, SOC1A_K08 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| K4 | Ma świadomość kształtowania relacji społecznych i wpływania na nie. | SOC1A_K01, SOC1A_K02, SOC1A_K03, SOC1A_K04, SOC1A_K05, SOC1A_K06 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć
Nakład pracy studenta
| Rodzaje zajęć studenta | Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności | |
| Wykład | 30 | |
| Ćwiczenia audytoryjne | 30 | |
| Przygotowanie do zajęć | 45 | |
| Samodzielne studiowanie tematyki zajęć | 45 | |
| Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe | 2 | |
| Dodatkowe godziny kontaktowe | 4 | |
| Łączny nakład pracy studenta |
Liczba godzin
156
|
|
| Liczba godzin kontaktowych |
Liczba godzin
60
|
|
* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut
Treści programowe
| Lp. | Treści programowe | Efekty uczenia się dla przedmiotu | Formy prowadzenia zajęć |
| 1. |
Tematyka wykładów: 1. Zajęcia organizacyjne. (1 godz.) I. Wprowadzenie o socjologii - jaka jest? od kiedy? dla kogo? (4 godz, dwa spotkania) W tej części wykładów przedstawione zostaną zasadnicze informacje o socjologii: wyłanianie się tej dyscypliny w XIX wieku; przedmiot socjologii i jej miejsce wśród innych nauk; orientacje teoretyczno-metodologiczne XX wiecznej socjologii; wyobraźnia socjologiczna. II. Człowiek i jego aktywność. (6 godz., trzy spotkania) 1. Człowiek jako istota społeczna i twórca społecznego świata. Socjalizacja. 2. Jednostka, osoba i osobowość, tożsamość społeczna. Koncepcja aktora społecznego, problem podmiotowości i sprawstwa. 3. Kategorie opisujące ludzką aktywność: zachowania, działania społeczne, interakcje i stosunki społeczne. III. Całości społeczne: grupy, instytucje, społeczeństwa. (4 godz., dwa spotkania) 1. Kategorie opisujące całość społeczne: zbiorowości, grupy i społeczeństwa. 2. Właściwości i typologie grup i społeczeństw. 3. Instytucja a organizacja społeczna. IV. Trwanie w świecie społecznym. (4 godz.) 1. Systemy społeczne, struktury społeczne i sieci. 2. Stratyfikacja społeczna: klasy i warstwy. 3. Reifikacja i rutynizacja jako procesy strukturalizujące interakcje. Stawanie się społeczeństwa. V. Zmienność w świecie społecznym. (3 godz.) 1. Procesy społeczne. Ewolucja, rewolucja i konflikt. 2. Zdarzenia i mikrospołeczny poziom zmiany. VI. Kultura: normy i wartości, symbole i znaczenia. (4 godz, dwa spotkania) Kultura jako system regulujący działania społeczne, narzędzie komunikacji społecznej i symboliczne uniwersum. VII. Wybrane problemy współczesności. (4 godz., dwa spotkania) 1. Mobilność społeczna - wybrane zagadnienia migracji i mobilności wertykalnej. 2. Wybrane zagadnienia socjologii religii.
|
W1, W2, U1, U2, K2, K3 | Wykład |
| 2. |
Spotkanie organizacyjne: powitanie i omówienie reguł gry. Celem ćwiczeń jest:
|
W1, U3, K3 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 3. |
Socjologia jako nauka i jako forma świadomości.
|
W2, U2, U4, K1, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 4. |
Kultura – pojęcie, typy. Elementy kultury cz. I: przedmioty, symbole i idee. |
W1, U2, U4, K1, K3, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 5. |
Elementy kultury cz.II: wartości i normy. |
W1, U1, U3, K1, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 6. |
Kultura jako przymus: kontrola społeczna i dewiacja. |
W2, U2, U4, K1, K3, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 7. |
Różnorodność kulturowa: sub- a kontrkultura, relatywizm a uniwersalizm kulturowy. |
W1, W2, U1, U2, U4, K1, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 8. |
Nabywanie kultury: socjalizacja, osobowość społeczna, rola społeczna, tożsamość. |
W1, W2, U1, U2, K1, K2, K3 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 9. |
Test połówkowy.
|
W1, U1, U4, K2 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 10. |
Całości społeczne cz. I: grupy społeczne, zbiorowości społeczne. |
W1, U2, K3, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 11. |
Całości społeczne cz. II: naród, etniczność, rasa. |
W2, U2, U3, K1, K3, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 12. |
Instytucje społeczne: rodzina i pokrewieństwo. |
W1, W2, U2, U4, K2, K4 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 13. |
Struktura społeczna: pozycje społeczne, stratyfikacja społeczna, ruchliwość społeczna. |
W2, U1, U4, K1, K3 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 14. |
Aktywność człowieka: działania społeczne, interakcje społeczne, stosunki społeczne. |
W1, U2, U3, K2, K3 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 15. |
Zmiana społeczna: podstawowe pojęcia i trendy.
|
W1, W2, U2, U3, U4, K2 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 16. |
Test końcowy. |
W1, W2, U2, U4, K2 | Ćwiczenia audytoryjne |
Informacje rozszerzone
Metody i techniki kształcenia :
Wykład, Mini wykład, Dyskusja, Kształcenie zdalne
| Rodzaj zajęć | Metody zaliczenia | Warunki zaliczenia przedmiotu |
|---|---|---|
| Wykład | Egzamin | Uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń oraz zdanie egzaminu |
| Ćwiczenia audytoryjne | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium | Zaliczenie kolokwium, aktywność podczas zajęć, udział w dyskusji |
Dodatkowy opis
-
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu
Egzamin składa się z części pisemnej i ustnej. Część pisemna polega na opisaniu sześciu zagadnień ze wskazanego zakresu materiału. Każde zagadnienie punktowane jest w skali 2-4 pkt, w zależności od zakresu problemu, do którego odnosi się pytanie. Część ustna przeznaczona jest dla osób, które nie uzyskają oceny pozytywnej na podstawie wypowiedzi pisemnej. W tej części zadawane są trzy ogólne pytania.
Egzamin poprawkowy odbywa na zasadach egzaminu ustnego. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest zaliczenie ćwiczeń. Zasady zaliczenia ćwiczeń: student, który pragnie ukończyć kurs, musi uzyskać pozytywną ocenę z dwóch TESTÓW, przeprowadzanych w trakcie. Obejmować one będą swym zakresem treści omawiane podczas kursu (połówkowy połowę zagadnień, a końcowy całość). Średnia arytmetyczna z ocen za oba testy (po uwzględnieniu ewentualnej aktywności studenta oraz oceny za ewentualny referat) stanowić będzie ostateczną ocenę za zajęcia. Prowadzący zastrzega sobie również prawo do przeprowadzania w trakcie kursu tak zwanych „wejściówek”, czyli krótkich testów sprawdzających przygotowanie studentów do zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej
Ocena z części pisemnej z egzaminu obliczana jest na zasadach przyjętych w regulaminie studiów AGH, tj.:
uzyskanie 50-59 % punktów - ocena 3.0
uzyskanie 60-69 % punktów - ocena 3.5
uzyskanie 70-79 % punktów - ocena 4.0
uzyskanie 80-89 % punktów - ocena 4.5
uzyskanie 90-100 % punktów - ocena 5.0
W części ustnej każde pytanie oceniane jest w skali 2.0-5.0, a ocena końcowa to średnia ocen.
Zaliczenie ćwiczeń:
Ocena końcowa obliczana jest następująco: 40% ocena z ćwiczeń, 60% ocena z egzaminu.
Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach
Metodą weryfikacji opanowania materiału przez studenta jest egzamin. Ćwiczenia: Jednym z warunków ukończenia kursu jest OBECNOŚĆ na zajęciach. Limit nieobecności, które nie wymagają usprawiedliwienia wynosi 2. Każda kolejna nieobecność (niezależnie od tego czy została usprawiedliwiona czy nie) musi zostać odpracowana. Odpracowanie to polegać będzie na pojawieniu się na dyżurze u prowadzącego kurs i zdaniu ustnej relacji z tekstu/ów zadanego na opuszczone zajęcia (gdyby okazało się to niemożliwe, student taki będzie musiał napisać pracę na zadany przez prowadzącego temat). Nadprogramowe nieobecności należy odpracować najpóźniej do końca zimowej sesji egzaminacyjnej. Nieobecność, choćby została odpracowana, na więcej niż siedmiu spotkaniach jest równoznaczna ze skreśleniem studenta z listy uczestników kursu (negocjacjom podlegać tu będą jedynie przypadki ewidentnie trudne, spowodowane okolicznościami niezawinionymi przez studenta).
Wymagania wstępne i dodatkowe
Ćwiczenia audytoryjne
REGUŁY GRY
Dla wszystkich:
1. Jednym z warunków ukończenia kursu jest OBECNOŚĆ na zajęciach. Limit nieobecności, które nie wymagają usprawiedliwienia wynosi 2. Każda kolejna nieobecność (niezależnie od tego czy została usprawiedliwiona czy nie) musi zostać odpracowana. Odpracowanie to polegać będzie na pojawieniu się na dyżurze u prowadzącego kurs i zdaniu ustnej relacji z tekstu/ów zadanego na opuszczone zajęcia (gdyby okazało się to niemożliwe, student taki będzie musiał napisać pracę na zadany przez prowadzącego temat). Nadprogramowe nieobecności należy odpracować najpóźniej do końca zimowej sesji egzaminacyjnej. Nieobecność, choćby została odpracowana, na więcej niż siedmiu spotkaniach jest równoznaczna ze skreśleniem studenta z listy uczestników kursu (negocjacjom podlegać tu będą jedynie przypadki ewidentnie trudne, spowodowane okolicznościami niezawinionymi przez studenta).
2. Student, który pragnie ukończyć kurs, musi uzyskać pozytywną ocenę z dwóch TESTÓW, przeprowadzanych w trakcie. Obejmować one będą swym zakresem treści omawiane podczas kursu (połówkowy połowę zagadnień, a końcowy całość). Średnia arytmetyczna z ocen za oba testy (po uwzględnieniu ewentualnej aktywności studenta oraz oceny za ewentualny referat) stanowić będzie ostateczną ocenę za zajęcia. Prowadzący zastrzega sobie również prawo do przeprowadzania w trakcie kursu tak zwanych „wejściówek”, czyli krótkich testów sprawdzających przygotowanie studentów do zajęć (chodzi tu o stopień zaznajomienia z tekstami obowiązkowymi).
Dla co ambitniejszych:
1. Jednym ze sposobów na bezproblemowe zaliczenie kursu jest wykazywanie się podczas zajęć AKTYWNOŚCIĄ. Studenci udzielający się merytorycznie (w sposób inteligentny i na temat!) zostaną docenieni – osobom takim, po każdych zajęciach, prowadzący stawiał będzie „plusa” za aktywność. Więcej niż pięć plusów oznacza podniesienie oceny końcowej (wyliczanej w oparciu o testy) o pół stopnia, zaś więcej niż dziesięć – o jeden stopień. Bycie aktywnym popłaca!
2. Osoby co ambitniejsze otrzymają jeszcze jedną szansę na podwyższenie oceny końcowej – możliwość wygłoszenia podczas zajęć REFERATU (około 20 minut). Pozytywna ocena uzyskana za taki referat będzie równoznaczna z podniesieniem oceny końcowej o pół stopnia. Osoby chętne do wygłoszenia referatu proszone są o zgłoszenie się do prowadzącego najpóźniej na drugich zajęciach. Sugeruję korzystać z tekstów zaznaczonych podkreśleniem, co nie znaczy, że nie można będzie samemu wyszukiwać ciekawej literatury. Byłoby dobrze, gdyby na każdych zajęciach wygłoszony był przynajmniej jeden referat. Obowiązkowo należy przygotować konspekt referatu (obowiązuje standard PARNAS), którego kopie powinny otrzymać wszystkie osoby w grupie.
Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa
Wykład: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Ćwiczenia audytoryjne: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Literatura
Obowiązkowa- Aronson E., Człowiek istota społeczna, Warszawa (wiele wydań),PWN.
- Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003.
- P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2002.
- Peter Berger, Zaproszenie do socjologii, PWN Warszawa 1995.
- Bauman Z. “Socjologia”, Poznań (wiele wydań), Zysk i S-ka.
- Giddens A., Socjologia, Warszawa (wiele wydań), PWN.
- Ralf Dahrendorf, Homo sociologicus, o historii, znaczeniu i granicach kategorii roli społecznej, w: Piotr Sztompka, Marek Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005, s. 304-316
- R. Drozdowski i in., Praktyki kulturalne Polaków, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2014.
- Marian Golka, Cywilizacja współczesna i globalne problemy, Oficyna Naukowa, Warszawa 2012.
- Robert K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, PWN, 1982.
- Jean-Paul Fitoussi, Pierre Rosanvallon, Czas nowych nierówności, Znak, Kraków 2000.
- Max Weber, Typy panowania, w: Piotr Sztompka, Marek Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005.
- Bogdan W. Mach, Ruch społeczny, w: Encyklopedia socjologii, red. Władysław Kwaśniewicz, et al., Oficyna Naukowa, Warszawa.
- Literatura obowiązkowa
- 1. Szacka B. 2003, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna naukowa, Warszawa.
- 2. Szczepański J. 1971, Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa.
- 3. Sztompka P. 2002, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków.
- 4. Turner J. H. 1998, Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, Zysk i S-ka, Poznań.
- Literatura zalecana
- 3. Bauman Z. 2007, Płynne życie, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
- 4. Bauman, O popkulturze. Wypisy. Wybór M. Halawa, P. Wróbel 2008, Seria: Popkultura i media, wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
- Socjologia. Lektury (red.) P. Sztompka, M. Kucia, Znak, Kraków 2005.
Badania i publikacje
Publikacje- Wojakowski Dariusz, Konstruktywizm w naukach społecznych, w: Szczepański Marek S., Śliz Anna (red.), Współczesne teorie społeczne. W kręgu ujęć paradygmatycznych. Opole 2019: Uniwersytet Opolski, s. 137-163.
- Wojakowski Dariusz, Wprowadzenie. Ku pogłębionej wrażliwości metodologicznej, w: Doliński Wojciech, Wojakowski Dariusz (red.) Teksty – obrazy – performanse. Zapisy doświadczeń i doświadczanie zapisu. Kraków 2020: Wydawnictwa AGH, s. 5-15.
- Wojakowski D.W. (2019) Adaptation, Marketisation or Resilience? Multiculturalism in Local Practices at the Polish-Ukrainian Borderland. In: Rouet G., Pascariu G. (eds) Resilience and the EU's Eastern Neighbourhood Countries. Palgrave Macmillan, Cham, 515-539.
- Dariusz Wojakowski, Konstruowanie przestrzeni miasta w "Sklepach cynamonowych" Brunona Schulza, w: „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, 1-2/324/2019, s. 153-160