
Informacje podstawowe
- Kierunek studiów
- Socjologia
- Specjalność
- E-gospodarka
- Jednostka organizacyjna
- Wydział Humanistyczny
- Poziom kształcenia
- Studia magisterskie II stopnia
- Forma studiów
- Stacjonarne
- Profil studiów
- Ogólnoakademicki
- Cykl dydaktyczny
- 2025/2026
- Kod przedmiotu
- HSOCEGS.II1.05055.25
- Języki wykładowe
- polski
- Obligatoryjność
- Obowiązkowy
- Blok zajęciowy
- Przedmioty specjalnościowe
- Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
- Tak
|
Okres
Semestr 1
|
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład:
30
Ćwiczenia audytoryjne: 30 |
Liczba punktów ECTS
5
|
Cele kształcenia dla przedmiotu
| C1 | celem kursu jest poszerzenie dotychczasowej wiedzy studentów z zakresu dużych struktur społecznych |
| C2 | Uczestnicy kursu poznają mechanizmy różnicowania społecznego istotne na poziomie makrospolecznym |
Efekty uczenia się dla przedmiotu
| Kod | Efekty w zakresie | Kierunkowe efekty uczenia się | Metody weryfikacji |
| Wiedzy – Student zna i rozumie: | |||
| W1 | Zna klasyczne (markisistowskie, neomarksistowskie, weberowskie, neoweberowskie) ujęcia struktury społecznej oraz nowoczesne koncepcje strukturacji. Zna różne wymiary struktury społecznej (wymiar interesów, interakcji, idealny, normatywny) i ich wpływ na sytuację jednostki. | SOC2A_W03 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin |
| W2 | Zna specjalistyczną terminologię socjologiczną z zakresu makrocjologii, zróżnicowań społecznych, ruchliwości społecznej. | SOC2A_W01 | Kolokwium, Egzamin |
| W3 | Zna i potrafi wyjaśnić przemiany struktury społecznej, zmiany związane z ruchliwością społeczną i zróżnicowaniem społecznym we współczesnej Polsce. | SOC2A_W06 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Prezentacja |
| Umiejętności – Student potrafi: | |||
| U1 | Potrafi właściwie dobrać i zastosować teorie, koncepcje i pojęcia do analizy struktury społecznej, instytucji i procesów społecznych, umie również dokonać krytycznej analizy zachodzących procesów i ich związków ze strukturą i instytucjami społecznymi. | SOC2A_U03 | Udział w dyskusji |
| U2 | Przygotowuje zaawansowane prezentacje dotyczace przemian struktury społecznej we współczesnym społeczeństwie polskim. Dobiera odpowiednie strategie argumentacyjne i formułuje odpowiedzi na krytykę tych argumentów. | SOC2A_U11 | Prezentacja |
| U3 | Wypowiada się w języku polskim w oparciu o dotyczące zróżnicowania społecznego materiały źródłowe i dane zastane. | SOC2A_U10 | Odpowiedź ustna |
| U4 | Poprawnie stosuje poznaną terminologię z zakresu socjologii, związaną ze zróżnicowaniem społecznym, wielkimi strukturami społecznymi i władzą. | SOC2A_U01 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Egzamin, Prezentacja, Odpowiedź ustna |
| U5 | Ma świadomość różnorodności wielkich struktur społecznych na świecie, zna zakres posiadanej wiedzy dotyczącej, zróżnicowania społecznego, struktur społecznych, instytucji. Rozumie potrzebę poszerzania wiedzy ogólnej o zróżnicowaniu społecznym na świecie. | SOC2A_U13 | Aktywność na zajęciach |
| Kompetencji społecznych – Student jest gotów do: | |||
| K1 | Jest przygotowany do otwartego uczestnictwa w dyskusji, wyrażania i przyjmowania uwag krytycznych. Zna sposoby wyszukiwania informacji, potrafi świadomie korzystać z informacji czerpanych z nowych mediów. | SOC2A_K03 | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji |
| K2 | Ma świadomość znaczenia analizy dotyczącej zróżnicowania społecznego dla rozumienia wspólczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych. | SOC2A_K04 | Aktywność na zajęciach, Prezentacja |
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć
Nakład pracy studenta
| Rodzaje zajęć studenta | Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności | |
| Wykład | 30 | |
| Ćwiczenia audytoryjne | 30 | |
| Przygotowanie do zajęć | 30 | |
| Samodzielne studiowanie tematyki zajęć | 20 | |
| Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe | 2 | |
| Dodatkowe godziny kontaktowe | 5 | |
| Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania | 30 | |
| Łączny nakład pracy studenta |
Liczba godzin
147
|
|
| Liczba godzin kontaktowych |
Liczba godzin
60
|
|
* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut
Treści programowe
| Lp. | Treści programowe | Efekty uczenia się dla przedmiotu | Formy prowadzenia zajęć |
| 1. |
ćwiczenia 1. Mechanizmy różnicowania społecznego Wright E. O., 2006, Klasy się liczą, w: A. Jasińska-Kania i in. (red.), Współczesne teorie socjologiczne, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 813–833. Davies K., Moore G., 2005, O niektórych zasadach uwarstwienia, w: P. Sztompka, M. Kucia (red.), Socjologia. Lektury, Wydawnictwo Znak, Kraków, s. 437–445. 2. Klasy we współczesnych społeczeństwach Dahrendorf R., 2008, Klasy i konflikt w społeczeństwie przemysłowym, Nomos, Kraków, s. 212–243. Słomczyński K. M., Janicka K., 2008, Dychotomie w strukturze klasowej: o efekcie św. Mateusza i pogłębiających się nierównościach społecznych, w: J. Mucha, E. Narkiewicz-Niedbalec, M. Zielińska (red.), Co nas łączy, co nas dzieli, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra, s. 123–138. Domański H. (red.), 2008, Zmiana stratyfikacji społecznej w Polsce, IFiS PAN, Warszawa. Wojnar K., 2016, Polska klasa kreatywna, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa. Standing G., 2014, Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa, PWN, Warszawa, s. 33–73. 3. Śmierć klas – nowe podziały społeczne i indywidualizacja nierówności społecznych Beck U., 2002, Społeczeństwo ryzyka, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 109–150. 4. Ubóstwo i wykluczenie społeczne Jahoda M., Lazarsfeld P., Zeisel H., 2007, Bezrobotni w Marientalu, Oficyna Naukowa, Warszawa. Haushofer J., Fehr E., 2014, On the psychology of poverty, „Science”, vol. 344, issue 6186. World Bank, 2016, Think of Inequality. World Bank Report, Washington D.C. 5. Ruchliwość społeczna Butrym M., Kawczyńska-Bytrym Z., 2022, Mobilność społeczna. Rodzaje, przyczyny, uwarunkowania i konsekwencje ruchliwości pionowej i poziomej, Wydawnictwo UMCS, Lublin. 6. Elity społeczne Chałasiński J., 1997, Przeszłość i przyszłość inteligencji polskiej, Świat Książki, Warszawa. Zarycki T., 2008, Kapitał kulturowy. Inteligencja w Polsce i w Rosji, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. Wagner I., 2011, Becoming Transnational Professional. Kariery i mobilność polskich elit naukowych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. Czepulis-Rastenis R. (red.), 1991, Inteligencja polska XIX i XX wieku, Instytut Historii PAN, Warszawa. 7. Kobiety i ich pozycja społeczna Sikorska J. (red.), 1996, Kobiety i ich mężowie. Studium porównawcze, IFiS PAN, Warszawa. Leszczyńska K., Urbańska S., Żielińska K., 2020, Poza granicami. Płeć społeczno-kulturowa w katolickich organizacjach migracyjnych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. Siemieńska R., 2003, Polacy i Polki w życiu publicznym – podobni czy różni od mieszkańców Unii Europejskiej, w: Aktorzy życia publicznego. Płeć jako czynnik różnicujący, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 216–235. Kuciel-Frydryszak J., 2023, Chłopki, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa. 8. Wykluczenie cyfrowe Fundacja Orange, Fundacja Stocznia, 2021, Wykluczenie społeczno-cyfrowe w Polsce. Stan zjawiska, trendy, rekomendacje, Warszawa. Dostęp online: https://fundacja.orange.pl/strefa-wiedzy/post/wykluczenie-spoleczno-cyfrowe-w-polsce-2021 9. Niepełnosprawność Żuchowska-Skiba D., 2018, Integracja, emancypacja czy afirmacja? Tożsamości osób z niepełnosprawnościami we współczesnej Polsce, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 14, nr 3, s. 12-28. 10. Zróżnicowanie wieś – miasto Jałowiecki B., 2006, Przemiany miast i zbiorowości miejskich, w: J. Wasilewski (red.), Współczesne społeczeństwo polskie – dynamika zmian, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 175–194. Podedworna H., 2006, Przemiany zbiorowości wiejskich, w: J. Wasilewski (red.), Współczesne społeczeństwo polskie – dynamika zmian, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 199–228. Simmel G., 2006, Most i drzwi, Oficyna Naukowa, Warszawa. Halamska M., 2020, Wieś polska 1918–2018. W poszukiwaniu źródeł teraźniejszości, IRWiR PAN / Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. 11. Lokalność – globalność Kurczewski J. (red.), 2007, Lokalne wzory kultury politycznej, TRIO, Warszawa. Kuszyk K., 2019, Poniemieckie, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec. Rokita Z., 2020, Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec. 12. Ruchy społeczne della Porta D., Diani M., 2009, Ruchy społeczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 151–178. 13. Pamięć społeczna Burke P., 2000, Historia i teoria społeczna, PAN, Warszawa. Bogumił Z., Szpociński A. (red.), 2018, Stare i nowe tendencje w obszarze pamięci społecznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. Rauszer M., 2021, Siła podporządkowanych, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, rozdz. Dominacja i bunt podporządkowanych, s. 60–76. Leszczyński A., 2020, Ludowa historia Polski. Historia wyzysku i oporu. Mitologia panowania, Wydawnictwo ABW, Warszawa, rozdz. Dwa narody. Mit o panowaniu i niewoli, s. 9–48; Jak trzeba pisać historię ludową Polski. Esej o metodzie, s. 533–573. Pobłocki K., 2021, Chamstwo, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, rozdz. Ojczyzna–pańszczyzna, s. 159–177. |
W1, W2, W3, U1, U2, U3, U4, U5, K1, K2 | Ćwiczenia audytoryjne |
| 2. |
Wykłady 1. Mechanizmy różnicowania społecznego 2. Klasy we współczesnych społeczeństwach 3. Śmierć klas – nowe podziały społeczne i indywidualizacja nierówności społecznych 4. Ubóstwo i wykluczenie społeczne 5. Ruchliwość społeczna 6. Elity społeczne 7. Kobiety i ich pozycja społeczna 8. Wykluczenie cyfrowe 9. Niepełnosprawność 10. Zróżnicowanie wieś – miasto 11. Lokalność – globalność 12. Ruchy społeczne 13. Pamięć społeczna |
W1, W2, W3, U1, U2, U3, U4, U5, K1, K2 | Wykład |
Informacje rozszerzone
Metody i techniki kształcenia :
Metoda problemowa (ang. Problem Based Learning), Wykład, Dyskusja, Praca grupowa, Studium przypadku (ang. case study)
| Rodzaj zajęć | Metody zaliczenia | Warunki zaliczenia przedmiotu |
|---|---|---|
| Wykład | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Egzamin, Odpowiedź ustna | aktywna obecność na zajęciach |
| Ćwiczenia audytoryjne | Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Kolokwium, Prezentacja | aktywna obecność, |
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie oceny przynajmniej dst z ćwiczeń audytoryjnych o
Sposób obliczania oceny końcowej
Ocena końcowa (OK) obliczana jest jako średnia ważona ocen z egzaminu (E) i z ćwiczeń audytoryjnych ( C) zgodnie ze wzorem: OK = 0,6 < E > + 0,4 < C >, gdzie < E > jest średnią arytmetyczną ocen uzyskanych na egzaminie w kolejnych terminach, < C > jest średnią arytmetyczną ocen uzyskanych z ćwiczeń w kolejnych terminach.
Jednocześnie zastrzega się, że nieusprawiedliwiona nieobecność na ustalonym terminie egzaminu skutkuje przypisaniem ocenie z tego terminu egzaminu wartości liczbowej 2.0 celem wyznaczenia średniej arytmetycznej oceny z egzaminu.
Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach
Indywidualne spotkanie mające na celu uzupełnienie zaległości powstałych w wyniku nieobecności w formie i zakresie ustalonym z osoba prowadzącą zajęcia.
Wymagania wstępne i dodatkowe
podstawowa wiedza socjologiczna
Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa
Wykład: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci powinni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego. Ćwiczenia audytoryjne: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym przez prowadzącego.
Literatura
Obowiązkowa- Dahrendorf , Ralf. 2005. O pojęciu szans życiowych, w: Piotr Sztompka, Marian Kucia (red.), Socjologia. Lektury, Kraków: Znak, s. 427- 437
- J. Chałasński, 1997, Przeszłość i przyszłość inteligencji polskiej. Książka i Wiedza. roz. Inteligenckie getto str. 52-98
- I. Wagner, Becoming Transnational Professional, 2011, roz. Cy aby zostać naukowcem trzeba być prymusem i olimpijczykiem? Droga przedstawicieli polskich elit do nauki str 56-87
- Fraser, Nancy. 2006. Od redystrybucji do uznania różnicy? Dylematy sprawiedliwości w erze „posocjalistycznej”, w: Anna Jasińska Kania i inni (red.), WSPÓŁCZESNE TEORIE SOCJOLOGICZNE , Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.1135-1144
- Gorlach , Krzysztof . 2001. Świat na progu domu. Rodzinne gospodarstwa rolne w Polsce w obliczu globalizacji, Kraków: Wydawnictwo UJ.
- Jałowiecki, Bohdan. 2006. Przemiany miast i zbiorowości miejskich w: J. Wasilewski (red) WSPÓŁCZESNE SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE – DYNAMIKA ZMIAN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Pakulski, Jan, Jacek Wasilewski. 2006. Cyrkulacja elit politycznych: od lisów do lwów, w: „Studia Socjologiczne” nr 2.
- Porta, Della, M. Diani. 2009. RUCHY SPOŁECZNE, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Sadowski, I. 2002. Egalitarne nostalgie: czy stosunek do nierówności dzieli Polaków?, w: „Studia Socjologiczne” nr 2, s.23-52.
- Siemieńska, Renata. 2003. Polacy i Polki w życiu publicznym - podobni czy różni od mieszkańców Unii Europejskiej, w: AKTORZY ŻYCIA PUBLICZNEGO. PŁEĆ JAKO CZYNNIK RÓŻNICUJĄCY, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 216-235.
- Szlendak, Tomasz, Arkadiusz Karwacki. 2010. Koncepcja poziomicy – cudowne lekarstwo czy utopijna terapia?, w: Studia Socjologiczne nr 1, s. 35-67.
- M. Fidelis, 2010, Kobiety, komunizm i industrializacja. WAB roz. 4 Nowe kobiety do nowych zawodów (str. 147-189) i Epilog. Od komunizmu do transformacji str. 261-278
- Z. Rokita, 2020, Kajś, Czarne, Wołowiec
- K. Kusz, 2019, Poniemieckie, Czarne, Wołowiec roz 1 Domy str 23-80 oraz roz 2. Szaber 81-100
- K. Pobłocki, 2021, Chamstwo. Wyd Czarne. roz. 7 Ojczyzna-pańszczyzna str 159-177
Badania i publikacje
Publikacje- Publikacje prowadzących kurs dostępne pod adresem:
- http://bpp.agh.edu.pl/autor/szmeja-maria-06602
- http://bpp.agh.edu.pl/autor/stojkow-maria-05057