Zarządzanie różnorodnością

Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów: Socjologia
Specjalność: E-gospodarka
Jednostka organizacyjna: Wydział Humanistyczny
Poziom kształcenia: Studia magisterskie II stopnia
Forma studiów: Stacjonarne
Profil studiów: Ogólnoakademicki

Cykl dydaktyczny: 2025/2026
Kod przedmiotu: HSOCEGS.II4.06060.25
Języki wykładowe: polski
Obligatoryjność: Obowiązkowy
Blok zajęciowy: Przedmioty specjalnościowe
Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi: Tak

Koordynator przedmiotu

Alla Karnaukh-Brożyna

Prowadzący zajęcia

Alla Karnaukh-Brożyna

Okres

Semestr 3

Forma zaliczenia

Egzamin

Forma prowadzenia i godziny zajęć

Wykład: 15
Ćwiczenia projektowe: 15

Liczba punktów ECTS

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod	Efekty w zakresie	Kierunkowe efekty uczenia się	Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1	Ma poszerzoną wiedzę o rodzajach więzi społecznej i prawidłowościach, którym podlegają oraz o zjawiskach i procesach charakterystycznych dla grup społecznych	SOC2A_W07	Udział w dyskusji, Egzamin
W2	Ma poszerzoną wiedzę o normach konstytuujących i regulujących struktury i instytucje społeczne, potrafi zinterpretować ich źródła i wpływ na ludzkie zachowania	SOC2A_W05	Udział w dyskusji, Egzamin
Umiejętności – Student potrafi:
U1	Potrafi interpretować zjawiska charakterystyczne dla świata wielokulturowego zwłaszcza przy wykorzystaniu odpowiednio dobranego i skonstruowanego przekazu medialnego	SOC2A_U04, SOC2A_U05	Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków
U2	Potrafi właściwie dobrać i zastosować teorie, koncepcje i pojęcia do analizy rzeczywistości społecznej oraz umie krytycznie ocenić ich przydatność w procesie analizy zjawisk społecznych	SOC2A_U03	Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków
U3	Potrafi integrować wiedzę i podejścia analityczne z różnych specjalistycznych obszarów konstytuujących projekt "Komunikacja społeczna".	SOC2A_U14	Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków
U4	Potrafi pracować w grupie z uwzględnieniem zróżnicowania ról w zespole oraz kolejnych etapów realizacji projektu w tym informowanie, operacjonalizacja, konceptualizacja, realizacja, kontrola, ewaluacja.	SOC2A_U13	Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1	Docenia wartość własnej kultury i wagę innych kultur	SOC2A_K06	Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków
K2	Jest przygotowany do otwartego uczestnictwa w dyskusji, wyrażania i przyjmowania uwag krytycznych	SOC2A_K03	Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków

Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zarządzanie różnorodnością to jedno z kluczowych wyzwań stojących przed współczesnymi korporacjami, organizacjami. Obecnie cechuje je nie tylko umiędzynarodowienie, swobodny przepływ ludzi i kapitałów, lecz również wewnętrzne zróżnicowanie ze względu na przykład na wiek (generacje X i Y), płeć, niepełnosprawność, orientację seksualną, czy też umiejętność posługiwania się nowymi technologiami. Zarządzanie różnorodnością wynika zatem nie tylko z dbałości o wizerunek firmy, czy instytucji, lecz przede wszystkim z realnych zmian społeczno-kulturowych, demograficznych i technologicznych. Różnorodność w miejscu pracy wymaga jednak zastosowania odpowiednich strategii i polityk wspierających pojawienie się konkretnych korzyści związanych z różnorodnością.

Nakład pracy studenta

Rodzaje zajęć studenta	Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności
Wykład	15
Ćwiczenia projektowe	15
Przygotowanie do zajęć	15
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć	15
Dodatkowe godziny kontaktowe	3
Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania	19
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe	2

Łączny nakład pracy studenta	Liczba godzin 84
Liczba godzin kontaktowych	Liczba godzin 30

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp.	Treści programowe	Efekty uczenia się dla przedmiotu	Formy prowadzenia zajęć
1.	Celem zajęć jest wykorzystanie wiedzy socjologicznej w rozwiązaniu - związanych z różnorodnością – problemów firm, instytucji, społeczności lokalnych oraz struktur państwowych. Bazując na studium przypadku studenci będą odpowiedzialni za przygotowanie propozycji rozwiązania problemów firm, instytucji, społeczności lokalnych wynikających z różnorodności. Podczas ćwiczeń w ramach pracy grupowej studenci będą odpowiedzialni za przygotowanie i realizację projektów badawczych wybranych problemów w kontekście zarządzania różnorodnością. Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącej. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialność za podejmowane decyzje. 1. Organizacja zajęć projektowych (2h) Podzielenie studentów na zespoły. Wybranie poszczególnych problemów badawczych. Przedstawienie dalszych etapów planu badawczego. 2. Określenie problemu badawczego. Postawienie pytań badawczych. Ustalenie jednostek analizy. Wybór metody badawczej i narzędzia badawczego (2h). 3. Przygotowanie narzędzia badawczego (2h). 4. Pilotaż badań (2h). 5. Zbieranie danych (2h). 6. Analiza i raportowanie wyników (4h).	W1, W2, U1, U2, U3, U4, K1, K2	Ćwiczenia projektowe
2.	Celem zajęć jest prezentacja koncepcji, strategii i praktyk związanych z różnorodnością w społeczeństwie. W ramach kursu zostaną omówione główne wymiary zróżnicowania społecznego: ze względu na płeć, wiek, sytuację rodzinną, stan zdrowia/niepełnosprawność, orientację seksualną, etniczność, poglądy religijne. Omówimy problemy i wyzwania, jak i sposoby rozwiązywania owych problemów (uprzedzeń, dyskryminacji, konfliktów) wynikających z różnorodności. 1. Oblicza różnorodności we współczesnym świecie. Różnorodność w organizacji (4h). Kulturowe aspekty zróżnicowania ze względu na etniczność, wiek, płeć, orientację seksualną, niepełnosprawność czy wyznanie w kontekście życia codziennego i pracy zawodowej. Uprzedzenia, dyskryminacja, konflikty. 2. Zarządzanie różnorodnością – podejście organizacyjne i podejście krytyczne (2h). 3. Omówienie zarządzania różnorodnością w warunkach społeczeństwa polskiego: rozwiązania prawne, dobre praktyki, badania nad skutecznym zarządzaniem różnorodnością (2h). 4. Zarządzanie wiekiem jako element zarządzania różnorodnością (2h) 5. Zarządzanie różnorodnością płci (2h). 6. Mobilność i migracje międzynarodowe jako determinanty różnorodności zespołów pracowniczych (2h).	W1, W2, U1, U2, K1, K2	Wykład

Lp.

Treści programowe

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Formy prowadzenia zajęć

Celem zajęć jest wykorzystanie wiedzy socjologicznej w rozwiązaniu - związanych z różnorodnością – problemów firm, instytucji, społeczności lokalnych oraz struktur państwowych.

Bazując na studium przypadku studenci będą odpowiedzialni za przygotowanie propozycji rozwiązania problemów firm, instytucji, społeczności lokalnych wynikających z różnorodności. Podczas ćwiczeń w ramach pracy grupowej studenci będą odpowiedzialni za przygotowanie i realizację projektów badawczych wybranych problemów w kontekście zarządzania różnorodnością.

Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącej. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialność za podejmowane decyzje.

1. Organizacja zajęć projektowych (2h)

Podzielenie studentów na zespoły. Wybranie poszczególnych problemów badawczych. Przedstawienie dalszych etapów planu badawczego.

2. Określenie problemu badawczego. Postawienie pytań badawczych. Ustalenie jednostek analizy. Wybór metody badawczej i narzędzia badawczego (2h).

3. Przygotowanie narzędzia badawczego (2h).

4. Pilotaż badań (2h).

5. Zbieranie danych (2h).

6. Analiza i raportowanie wyników (4h).

Ćwiczenia projektowe

Celem zajęć jest prezentacja koncepcji, strategii i praktyk związanych z różnorodnością w społeczeństwie. W ramach kursu zostaną omówione główne wymiary zróżnicowania społecznego: ze względu na płeć, wiek, sytuację rodzinną, stan zdrowia/niepełnosprawność, orientację seksualną, etniczność, poglądy religijne. Omówimy problemy i wyzwania, jak i sposoby rozwiązywania owych problemów (uprzedzeń, dyskryminacji, konfliktów) wynikających z różnorodności.

1. Oblicza różnorodności we współczesnym świecie. Różnorodność w organizacji (4h).

Kulturowe aspekty zróżnicowania ze względu na etniczność, wiek, płeć, orientację seksualną, niepełnosprawność czy wyznanie w kontekście życia codziennego i pracy zawodowej. Uprzedzenia, dyskryminacja, konflikty.

2. Zarządzanie różnorodnością – podejście organizacyjne i podejście krytyczne (2h).

3. Omówienie zarządzania różnorodnością w warunkach społeczeństwa polskiego: rozwiązania prawne, dobre praktyki, badania nad skutecznym zarządzaniem różnorodnością (2h).

4. Zarządzanie wiekiem jako element zarządzania różnorodnością (2h)

5. Zarządzanie różnorodnością płci (2h).

6. Mobilność i migracje międzynarodowe jako determinanty różnorodności zespołów pracowniczych (2h).

Wykład

Informacje rozszerzone

Metody i techniki kształcenia :

Mini wykład, Dyskusja, Praca grupowa

Rodzaj zajęć	Metody zaliczenia	Warunki zaliczenia przedmiotu
Wykład	Egzamin
Ćwiczenia projektowe	Aktywność na zajęciach, Udział w dyskusji, Wykonanie ćwiczeń, Wykonanie projektu, Projekt, Studium przypadków

Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu

Egzamin: pisemnie. Pytania zostaną opracowane na podstawie tematyki wykładów.

Termin poprawkowy ma charakter ustny.

Sposób obliczania oceny końcowej

Ocena końcowa składa się w 50% z oceny za pisemną odpowiedź na egzaminie oraz w 50% z oceny z ćwiczeń.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach

Nieobecności na zajęciach wymagają zaliczenia w formie i zakresie uzgodnionym z osobą prowadzącą zajęcia.

Wymagania wstępne i dodatkowe

brak

Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa

Wykład:

Obecność: Nie jest obowiązkowa (mile widziana), lecz wiedza z wykładów – owszem.

Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z sylabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości.

Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącej.

Ćwiczenia projektowe:

Obecność obowiązkowa: Tak

Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie

kompetencji zakładanych przez sylabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy. Ocenie podlega praca zespołowa i indywidualna.

Literatura

Obowiązkowa

Druciarek, M., Przybysz, I. 2018. Działania na rzecz równości szans kobiet i mężczyzn w średnich firmach. Raport z badań jakościowych. Warszawa: ISP.
Gross-Gołacka, E. (2018) Zarządzanie różnorodnością. Warszawa: Difin.
Jastrzębska, E. 2016. Zarządzanie różnorodnością jako element CSR — dobre praktyki i korzyści, “Marketing i Rynek”, z. 3.
Karta różnorodności w Polsce: https://odpowiedzialnybiznes.pl/karta-roznorodnosci/
Kupczyk Teresa, 2009, Kobiety w zarządzaniu i czynniki ich sukcesów, Wrocław 2009.
Przytuła, S., Strzelec, G. (2019) Praktyka zarządzania różnorodnością pracowników a wyzwania współczesnego rynku pracy – panel ekspertów. In: Przytuła, S. (ed.) Zarządzanie różnorodnością pracowników w warunkach globalnej mobilności i migracji. Warszawa: PWN, pp. 237–260.
Stor, M., Fornalczyk, A. (red.) 2014. Różnorodność w zarządzaniu kapitałem ludzkim – podejścia, metody, narzędzia. Problemy zarządczo-psychologiczne. Wrocław.
Sułkowski, Ł. (2002) Kulturowa zmienność organizacji. Warszawa: PWE.
Sylwia Przytuła, 2020, Zarządzanie różnorodnością a organizacja włączająca: https://odpowiedzialnybiznes.pl/artykuly/zarzadzanie-roznorodnoscia-a-organizacja-wlaczajaca/
Sznajder A., Przewodnik po zarządzaniu różnorodnością, W&B, Warszawa, 2013.
W kierunku inkluzywnego rynku pracy – poszukiwanie właściwego wyjścia z kryzysu ekonomicznego (2017). Available at: http://www.opzz.org.pl/assets/opzz/media/files/407687a0-ef0e-4ee0-b741-91e2c2f1c62e/publikacja-pl.pdf.
Warwas, I. (2019) Oblicza zarządzania różnorodnością w Polsce. Warszawa: NieOczywiste.
Wiktorska-Święcicka, A. (2013) Płeć kulturowa a współpraca kobiet i mężczyzn w zarządzaniu z perspektywy koncepcji zarządzania różnorodnością. In: Kupczyk, T. (ed.) Kobiety i mężczyźni w zarządzaniu. Wrocław: WSH.

Badania i publikacje

Publikacje

Porczyński Dominik and Dariusz Wojakowski, “Borderlands from the resilience perspective: Diversification of state borders in former Austrian Galicia”, Regional Science Policy & Practice 2020/12:787–807. DOI: 10.1111/rsp3.12306.
Wojakowski D.W. (2019) Adaptation, Marketisation or Resilience? Multiculturalism in Local Practices at the Polish-Ukrainian Borderland. In: Rouet G., Pascariu G. (eds) Resilience and the EU's Eastern Neighbourhood Countries. Palgrave Macmillan, Cham, 515-539.
Wojakowski Dariusz, Nowe szaty wielokulturowości – spektakle kulturowe i dyskursy potoczne, w: „Edukacja Międzykulturowa“ 2017, nr 2 (7), s. 67-77. DOI: 10.15804/em.2017.02.25.