pl en
pl
Społeczeństwo sieci
Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów
Socjologia
Specjalność
-
Jednostka organizacyjna
Wydział Humanistyczny
Poziom kształcenia
Studia licencjackie I stopnia
Forma studiów
Stacjonarne
Profil studiów
Ogólnoakademicki
Cykl dydaktyczny
2026/2027
Kod przedmiotu
HSOCS.I1.05689.26
Języki wykładowe
polski
Obligatoryjność
Obowiązkowy
Blok zajęciowy
Przedmioty podstawowe
Przedmiot powiązany z badaniami naukowymi
Tak
Koordynator przedmiotu
Łukasz Afeltowicz
Prowadzący zajęcia
Łukasz Afeltowicz, Edyta Tobiasiewicz
Okres
Semestr 1
Forma zaliczenia
Egzamin
Forma prowadzenia i godziny zajęć
Wykład: 30
Ćwiczenia audytoryjne: 30
Liczba punktów ECTS
6

Cele kształcenia dla przedmiotu

C1 Zapoznanie uczestników ze specyfiką świata społecznego doby próżnej nowoczesności.
C2 Przekazanie studentom wiedzy na temat procesów gospodarczych, politycznych, społecznych i kulturowych charakteryzujących współczesne społeczeństwa.
C3 Uświadomienie studentom problemów i wyzwań, jakie niesie późna nowoczesność, w tym: nieprzewidziane konsekwencje rozwoju technologicznego, kryzys demokracji, zmiana klimatyczna, mobilność w skali globalnej i jej epidemiologiczne konsekwencje.

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod Efekty w zakresie Kierunkowe efekty uczenia się Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1 Rozumie istotę społeczeństwa informacyjnego i jego kulturowych, ekonomicznych, technologicznych i społecznych uwarunkowań oraz zależności między technologią i zmianą społeczną. Zna procesy i instytucje charakterystyczne dla społeczeństw sieciowych i świata doby późnej nowoczesności. SOC1A_W04, SOC1A_W14 Kolokwium
Umiejętności – Student potrafi:
U1 Student potrafi analizować i dyskutować o kierunkach przemian i problemach społeczeństw doby późnej nowoczesności i zglobalizowanego świata. SOC1A_U06, SOC1A_U07, SOC1A_U09 Aktywność na zajęciach, Studium przypadków
U2 Student potrafi przygotowywać wystąpienia publiczne w małych zespołach. SOC1A_U18 Studium przypadków
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1 Ma świadomość znaczenia narzędzi i koncepcji nauk społecznych dla rozumienia późnonowoczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych. SOC1A_K05 Aktywność na zajęciach, Studium przypadków

Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem kursu jest zapoznanie studentów i studentek ze specyfiką świata doby późnej nowoczesności. Zaprezentowane zostaną wybrane narzędzia nauk społecznych, wyniki badań prowadzonych w ramach wybranych subdyscyplin socjologicznych. Omówione zostaną wybrane problemy praktyczne współczesnego świata, na przykład zmiana klimatyczna, niesprawiedliwość zdrowotna czy pandemie: zaprezentowany zostanie socjologiczny sposób ich ujmowania oraz możliwe kierunki ich rozwiązania.

Nakład pracy studenta

Rodzaje zajęć studenta Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane aktywności
Wykład 30
Ćwiczenia audytoryjne 30
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2
Dodatkowe godziny kontaktowe 4
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30
Przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 30
Przygotowanie do zajęć 30
Łączny nakład pracy studenta
Liczba godzin
156
Liczba godzin kontaktowych
Liczba godzin
60

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp. Treści programowe Efekty uczenia się dla przedmiotu Formy prowadzenia zajęć
1.

Nowoczesność, późna nowoczesność i odwrotna modernizacja

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
2.

Techno-nauka, czyli o związkach między rozwojem naukowo-technologicznym a przemianami społeczno-kulturowymi

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
3.

Społeczeństwo ryzyka

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
4.

Późna nowoczesność w perspektywie ekologicznej (zmiana klimatyczna, antropocen, pandemie i wicked problems)

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
5.

Podziały we współczesnym świecie (elementy teorii zależności, globalna północ vs globalne południe, rosnące nierówności)

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
6.

Zdrowie w społeczeństwach późnonowoczesnych (zdrowie publiczne, healthism, poziomica i gradient społeczny)

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
7.

Przyszłość pracy (bezrobocie technologiczne, downshifting, bezwarunkowy dochód podstawowy, prekaryzacja, nowe formy pracy, zatarcie granic między czasem wolnym a prywatnym)

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
8.

Gospodarki i rynki doby późnej nowoczesności

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
9.

Żeńskość, męskość, gender i płeć w społeczeństwach współczesnych

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
10.

Media w dobie późnej nowoczesności

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
11.

Polityka, ruchy społeczne i demokracja doby późnej nowoczesności

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne
12.

Współczesne miasta (smart city, trendy urbanizacyjne, nieformalny i taktyczny urbanizm)

W1, U1, U2, K1 Wykład, Ćwiczenia audytoryjne

Informacje rozszerzone

Metody i techniki kształcenia :

Mini wykład, Dyskusja, Kształcenie zdalne, Studium przypadku (ang. case study), Praca grupowa

Rodzaj zajęć Metody zaliczenia Warunki zaliczenia przedmiotu
Wykład Kolokwium Uzyskanie 10 pkt. Do zdobycia jest do 20 pkt. w ramach kolokwium oraz do 10 dodatkowych pkt. za aktywność.
Ćwiczenia audytoryjne Aktywność na zajęciach, Studium przypadków Maksymalna liczba punktów do zdobycia w trakcie semestru to 30 pkt., w tym: (a) maks. 12 pkt za aktywność - możliwe do zdobycia w ciągu całego semestru (angażując się w różne aktywności przygotowane przez prowadzącą, np. dyskusje, karty pracy, itp.), (b) max. 18 pkt. za kolokwium końcowe. Prowadząca zastrzega sobie możliwość przyznawania bonusowych punktów za aktywność.

Dodatkowy opis

Podczas kursu zostaną wprowadzone zagadnienia i koncepcje dotyczące różnych aspektów i procesów charakterystycznych dla współczesnego świata. W ramach ćwiczeń audytoryjnych studenci i studentki będą mieli możliwość przedyskutowania wybranych zagadnień powiązanych z wykładami. Dyskusja będzie toczyć się wokół zadanych tekstów, których propozycje zostaną przedstawione na pierwszym, organizacyjnym spotkaniu. Dodatkowo podczas spotkań studenci i studentki będą wygłaszać prezentacje poświęcone (przedyskutowanym uprzednio wraz z prowadzącą) studiom przypadku. 

UWAGA dot. OSZUSTW:

Plagiaty, autoplagiaty i inne oszustwa skutkują NEGATYWNĄ OCENĄ Z CAŁEGO KURSU BEZ MOŻLIWOŚCI POPRAWY. Dotyczy to zarówno prób ściągania, jak i oszustw popełnionych przy przygotowaniu prezentacji.

UWAGA dot. poziomu wykorzystania AI:

Osoby uczestniczące w kursie mogą wspomagać się AI podczas doboru literatury, przeglądu technologii (SoTA), szukania inspiracji dla swoich projektów, redagowania tekstów i prezentacji (redagowania, a nie pisania ich), a nawet przygotowywania notatek na potrzeby egzaminu. AI proszę jednak stosować jako technologię asystującą, a nie wyręczać się nią. AI może nam zebrać literaturę, a także przygotować podsumowania, ale osoba studiująca ma wciąż obowiązek osobiście zapoznać się z każdą pozycją literaturową, na którą się powołuje. To osoba korzystająca z AI ma obowiązek niezależnie zweryfikować wygenerowane treści oraz odpowiada za wszelkie konfabulacje (halucynacje). W przypadku projektów, które zakładają analizę danych, można wspomagać się AI w czyszczeniu baz danych. AI może też wspomóc kodowanie. Niemniej osoba autora ma obowiązek zakodować całość materiału i osobiście przeprowadzić analizy. Można porównać swoje wyniki z wynikami AI, ale nie można prezentować wyników agenta jako własnych. Każdorazowe wykorzystanie AI wykraczające poza korektę językową (na przykład z wykorzystaniem Grammarly) musi zostać zakomunikowane odbiorcom i odbiorczyniom projektów, a w przypadku prezentacji z użyciem slajdów, esejów, raportów, oraz innych analogicznych materiałów należy zamieścić szczegółową informację o wykorzystaniu AI, wraz z podaniem nazwy modelu, zakresu wykorzystania etc. Brak takowej deklaracji w przypadku wykrycia wykorzystania AI może skutkować zarzutami o oszustwo. Jeśli ktokolwiek będzie miał wątpliwości, czy dane zastosowanie AI ma charakter wspomagania, najprościej będzie skonsultować to z osobą prowadzącą. Jako oszustwa będą traktowane m.in. następujące sytuacje: generowanie fikcyjnych wywiadów lub notatek etnograficznych, zawieranie w pracy fragmentów tekstu wygenerowanych przez AI, przedkładanie spisów literatury zawierających nieistniejące prace.

WYKŁAD:

Zaliczenie wykładu następuje w oparciu o wynik kolokwium (maks. 20 pkt.). Do zdobycia jest też do 10 dodatkowych punktów za aktywność (punkty przyznawane przy okazji dyskusji, gier i symulacji organizowanych w toku wykładu).

Udział w wykładach NIE jest obowiązkowy.

ĆWICZENIA: Uwagi dotyczące zaliczania ćwiczeń audytoryjnych:

0. Każde ze spotkań podzielone będzie na dwie części: (1) krótkie wprowadzenie do tematu przez prowadzącą i (2) dyskusję wokół tekstów obowiązkowych. 1. Osoby uczestniczące w zajęciach zobowiązane są zapoznać się z literaturą obowiązkową. Teksty obowiązujące na zajęcia zostaną udostępnione uczestni(cz)kom kursu na pierwszym spotkaniu. Istnieje możliwość zmiany tekstów obowiązkowych na wniosek osób uczestniczących w zajęciach.

2. Maksymalna liczba punktów do zdobycia w trakcie semestru to 30 pkt., w tym za: (a) 12 pkt. za aktywność i (b) 18 pkt za kolokwium końcowe. Prowadząca zastrzega sobie możliwość przyznawania bonusowych punktów za aktywność. 

3. Aby otrzymać pozytywną ocenę z ćwiczeń, osoby uczestniczące w kursie są zobowiązane do uzyskania minimum: (1) 5 pkt. za aktywność w trakcie zajęć oraz (2) 9 pkt. za kolokwium końcowe. 15 pkt to łączna minimalna liczba punktów, którą należy uzyskać, by zaliczyć ćwiczenia audytoryjne. 

4. Każda osoba, która na zajęciach wykazuje się nieznajomością tekstu/tekstów obowiązkowych, zobowiązana jest do ustnego odrobienia zajęć w trakcie konsultacji lub w innej formie wyznaczonej przez prowadzącą.

5. Prowadząca zaznacza możliwość przeprowadzenia niezapowiedzianej „wejściówki” sprawdzającej znajomość tekstów obowiązkowych. Brak zaliczenia wejściówki jest równoznaczny z nieobecnością na zajęciach. Istnieje możliwość zaliczenia/poprawy wejściówki podczas indywidualnych konsultacji. 

6. Na zajęciach wskazanych przez prowadzącą osoby chętne, w ramach aktywności dodatkowej, mogą wygłosić prezentację, która będzie stanowić tzw. studium przypadku. Studium przypadku może zostać zaprezentowane po wcześniejszym zatwierdzeniu przez prowadzącą wybranego studium przypadku i literatury. Wystąpienie powinno wykraczać poza literaturę obowiązkową, nie może być prostym zreferowaniem tekstu obowiązkowego na zajęcia. Prezentacje (trwające ok. 20–30 minut) mogą być przygotowywane i wygłaszane w dwu- lub trzyosobowych grupach. Wygłoszenie referatu dotyczącego studium przypadku podnosi ocenę końcową w górę o 0,5 stopnia.

7. Liczba dozwolonych (niewymagających usprawiedliwienia) nieobecności: dwie. Osoby studiujące posiadające więcej niż dwie nieobecności zobowiązane są do nadrobienia zajęć w trakcie konsultacji lub w innej formie, wyznaczonej przez prowadzącą.

 

Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu

Kolokwium z wykładu odbywa się na platformie MS Teams. Zaliczenie poprawkowe odbywa się w trybie egzaminu ustnego, również prowadzonego na MS Teams.

Sposób obliczania oceny końcowej

Ocena końcowa z kursu to średnia ocen z ćwiczeń i wykładu.

Obowiązuje skala ocen AGH, czyli: (50%-59%) ocena dostateczna: 3.0 (60%-69%) ocena ponad dostateczna: 3.5 (70%-79%) ocena dobra: 4.0 (80%-89%) ocena ponad dobra: 4.5 (90% i więcej) ocena bardzo dobra: 5.0

W przypadku ćwiczeń punkty przekładają się na ocenę w sposób następujący:  15-17 = 3.0 18-20 = 3.5 21-23 = 4.0 24-26 = 4.5 27 i więcej = 5.0

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach

Dopuszczalne są dwie nieobecności na ćwiczeniach audytoryjnych. Nadliczbowe nieobecności i brak znajomości tekstu obowiązkowego na ćwiczenia należy odrobić podczas konsultacji z osobą prowadzącą.

Obecność na wykładach nie jest wymagana.

Wymagania wstępne i dodatkowe

Brak

Zasady udziału w poszczególnych zajęciach, ze wskazaniem, czy obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa

Wykład NIE JEST obowiązkowy, podobnie jak aktywność w jego trakcie.

Obecność na ćwiczeniach JEST obowiązkowa. Wymagana jest znajomość tekstów obowiązkowych. Dopuszczalne są dwie nieobecności. Nadliczbowe nieobecności, bez względu na powód, wymagają odrobienia.

Literatura

Obowiązkowa
  1. Moretti, E. (2012). The new geography of jobs. Houghton Mifflin Harcourt.
  2. Runciman, D. (2018). How democracy ends. Profile Books.
  3. Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Scholar.
  4. Urry, J. (2016). Mobilities: new perspectives on transport and society. Routledge.
  5. Farmer, P. (2001). Infections and inequalities: The modern plagues. Univ of California Press.
  6. Dunlap, R. E., & Brulle, R. J. (Eds.). (2015). Climate change and society: Sociological perspectives. Oxford University Press.

Badania i publikacje

Badania
  1. Grant badawczy promotorski Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Laboratoria, instrumenty i kolektywy badawcze: praktyka naukowa w perspektywie usytuowanego i rozproszonego poznania”
  2. Grant badawczy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Współczesna inżynieria społeczna. Innowacje socjotechniczne w naukach społecznych i przyrodoznawstwie”
  3. Grant badawczy Narodowego Centrum Nauki "Innowacyjne organizacje zawodowe: płeć społeczno-kulturowa i startupy technologiczne".
Publikacje
  1. Łukasz Afeltowicz. 2011. Laboratoria w działaniu. Innowacja technologiczna w świetle antropologii nauki, Warszawa: Wydawnictwo Oficyna Naukowa.
  2. Łukasz Afeltowicz. 2012. Modele, artefakty, kolektywy, Seria Monografie FNP, Toruń: Wydawnictwo UMK
  3. Łukasz Afeltowicz, Krzysztof Pietrowicz. 2013. Maszyny społeczne. Wszystko ujdzie, o ile działa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4. Łukasz Afeltowicz, Radosław Sojak. 2015. Arystokraci i rzemieślnicy. Synergia stylów badawczych, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
  5. Łukasz Afeltowicz, Michał Wróblewski. 2018. Epidemie, nowoczesność i apokalipsa zombie: motyw chorób zakaźnych w kulturze popularnej jako wyraz lęków społecznych, Kultura Współczesna nr 2 (101): 89-100.
  6. Łukasz Afeltowicz. 2008. O możliwym negatywnym wpływie ruchów społecznych i organizacji promujących zdrowie na opiekę medyczną. Studium przypadku ddC i debaty wokół „markerów zastępczych”, Sztuka Leczenia nr 1-2, tom XVI: 51-63.
  7. Łukasz Afeltowicz. 2012. The Cognitive Closure of Science Case Study: the Discourse about the Etiology of AIDS, 1981–1986, Polish Sociological Review nr 4 (180): 497-521.
  8. Łukasz Afeltowicz, Michał Wróblewski. 2014. A-socjo-logia choroby: studium kontrowersji wokół etiologii, diagnozy i terapii ADHD / A-socio-logy of psychiatric disorder: a study of controversies surrounding etiology, diagnosis and therapy of ADHD, Avant. Pismo awangardy filozoficzno-naukowej Vol. 4, nr 1: 77-117 / 339-379.
  9. Łukasz Afeltowicz. 2007. Czy technika pozbawia nas pracy? Bezrobocie technologiczne w perspektywie teorii aktora-sieci, Studia Socjologiczne nr 1 (184): 107-126.
  10. Łukasz Afeltowicz. 2016. Performatywność: w jaki sposób ekonomia współtworzy przedmiot swoich badań, Studia Metodologiczne nr 36: 199-232.
  11. Edyta Tobiasiewicz. 2019. The „gender” and „startup” in scientific journals. A review of international research. Studia Humanistyczne AGH Vol 18, nr. 4: 77-92.
  12. Edyta Tobiasiewicz. 2021. A Patterns of Masculinities in Discourse of Reports Assessing Condition of Polish Startups Organisations. Society Register Vo. 5, nr. 1: 95-116.
  13. Edyta Tobiasiewicz. 2017. Michael Kimmel’s “The Gendered Society”: Challenges and Solutions for the Degendering Process. Studia Humanistyczne AGH Vol. 16, nr. 4: 81-90.