Głównym założeniem ćwiczeń (mgr Paweł Mirowski, mgr Weronika Zaczek) jest przegląd i porównanie różnych sposobów ujęcia kultury, rozumienia jej genezy, znaczenia i metod interpretacji. Analizie zostaną poddane teksty źródłowe głównych przedstawicieli takich nurtów jak kulturalizm, strukturalizm, postrukturalizm, psychoanaliza, czy marksizm.

Dokładny program zajęć:
1.Wprowadzenie do tematyki. Sposoby definiowania pojęcia „kultura” - analiza wybranych definicji.
2. Człowiek jako istota kulturowa.
Lektura: E. Cassirer, Esej o człowieku: Wstęp do filozofii kultury, Warszawa 1977, s. 77-131 (II Klucz do natury człowieka: symbol; III Od reakcji zwierzęcych do odpowiedzi ludzkich; IV Ludzki świat czasu i przestrzeni)
2. Marksizm.
Lektura: K. Marks, F. Engels, Ideologia niemiecka, w: tenże, Dzieła, t. III, s. 18-55 ( A. Ideologia w ogóle, a zwłaszcza niemiecka)
3. Psychoanaliza.
Lektura: Z. Freud, Kultura jako źródło cierpień, w: tenże, Człowiek, religia, kultura, Warszawa 1967, s. 235-314 (lub inne wydania).
4. Psychoanaliza cd.
Lektura: C.G. Jung, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, Warszawa 1993, s. 61-125 (Ego, Cień, Syzygia: anima i animus, Osobowość maniczna, Jaźń)
5. Strukturalizm
Lektura: C. Levi-Strauss, Antropologia strukturalna, Warszawa 2000, s. 31-54 (II. Analiza strukturalna w językoznawstwie), s. 185-208 (IX. Struktura mitów)
6. Poststrukturalizm
Lektura: M. Foucault, Historia seksualności, Warszawa 1995, s. 13-71 (I. My wiktorianie, II. Hipoteza represji, III. Scientia sexualis), s. 118-139 (V. Prawo śmierci i władza nad życiem)
7. Poststrukturalizm cd.
Lektura: R. Barthes, Mitologie, Warszawa 2000, s. 81-83 (Powieści i potomstwo), s. 113-115 (Reklama i głębia), s. 186-189 (Striptiz), s. 237-296 (Mit, dzisiaj)
8. Postmodernizm
Lektura: J. Baudrillard, Precesja symulakrów, w: Postmodernizm: antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1997, s. 175-190.
M. Featherstone, Postmodernizm i estetyzacja życia codziennego, w: Postmodernizm: antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1997, s. 299-335.
9. Socjobiologia.
Lektura: R. Dawkins, Bóg urojony, Warszawa 2007, r. 6.Korzenie moralności: dlaczego ludzie są dobrz?, s. 287-320.
Czy nasze poczucie moralne ma darwinowskie korzenie. Korzenie moralnosci — studium przypadku.
Dlaczego byc dobrym, jesli nie ma Boga
10. Demistyfikatorska teoria kultury S. Žižka
Lektura: S. Žižek, Wzniosły obiekt ideologii, Wrocław 2001, s. 40-72 (od punktu „Totalitarny śmiech” do końca rozdziału.
11. Feministyczne spojrzenie na kulturę.
Lektura: H. Moore, Płeć kulturowa i status – wyjaśnienie sytuacji kobiet, w: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2005, s. 309-339.
12. Kulturowe uwarunkowania płci.
Lektura: H. Bradley, "Płeć" Wydawnictwo Sic! Warszawa 2008.
13. Dyskusja podsumowująca.
14. Kolokwium zaliczeniowe.

Zasadniczym celem wykładu jest wprowadzenie uczestników w słownik i gramatykę naukowej refleksji nad kulturą w różnych jej aspektach. Przybliżymy różne sposoby jej badania (podczas zajęć na ćwiczeniach), ukażemy różne wymiary kultury (w liczbie pojedynczej) i dokonamy wglądu w rózne jej odmiany.

Program wykładu – problematyka:
1. Definicja definicje kultury, pytanie o przeciwieństwa – kultura: natura, kultura brak kultury, i in. Etymologia i przegląd definicji: wartościujące i niewartościujące, rodzaje definicji kultury wg A.L. Kroebera i C. Kluckhohna. Wybrane typy określeń i definicji kultury: nominalistyczny, historyczny, normatywny, psychologiczny, strukturalny, genetyczny, inne. 

2. Funkcje kultury. Pytanie o granice kultury, rozróżnienie "kulturalny" a kulturowy. Rodzaje kultury dyskusja nad możliwymi opozycjami: wysoka/niska, artystyczna (węższe rozumienie), miejska i wiejska (ludowa), świecka i religijna, cechy kultury oralnej, piśmiennej, cyfrowej.

3. Kulturoznawstwo jako dziedzina wiedzy; Studia kulturowe (culture studies) w krajach anglosaskich wobec „niemieckiej” tradycji wiedzy o kulturze (Kulturwissenschaft - Geistgeschichte). Kulturoznawstwo w Polsce – specyfika i historyczne uwarunkowania. 

4. Kultura materialna, a kultura duchowa? Cywilizacja a kultura, nowoczesność i ponowoczesność. Aspekt wspólnotowy: kultura narodowa, subkultury, etnocentryzm, (ksenofobia i nacjonalizm), „nowe plemiona”, kręgi odbiorcze i problem wspólnotowości w kulturze cyfrowej.

5. Aspekt historyczny kultury – jej normatywny wymiar a narastająca innowacyjność; narodziny kultury; problem zmiany kulturowej (jej przyczyny, uwarunkowania), pojęcie tradycji kulturowej. Badania nad pamięcią w ramach badań kulturoznawczych, koncepcja postpamięci M.Hirsch, miejsca pamięci, praktyki pamięci. 

6. Aspekt aksologiczny i pytanie o relatywizm kulturowy – kultura jako "życie według wartości", pytanie o uniwersalność wartości kulturowych . Na przykładzie np. rytuałów przejścia przybliżymy ich ewolucję jako jeden z mozliwych znaków zmiany kulturowej. Komunikacyjny wymiar kultury: modele komunikacji, pojęcie kodu kulturowego, kompetencji kulturowej,

7. Mit i magia jako kategorie współczesnych badań nad kulturą

8. Biologiczne uwarunkowania kultury, ujęcie kognitywne, cielesność a kultura, neurobiologia a badanie kultury.

9. Inkulturacja - wymiana treści i praktyk kulturowych, skutki i uwarunkowania, przykłady dyfuzji i przenikania się kultur, tak zderzeń jak i współpracy i koegzystencji.

10. Gramatyka kultury: pojęcia – symbolu (i alegorii), rytuału, ceremonii, zwyczaju, obyczaju, wzoru kulturowego, kontestacji, duchowości, narracji, etosu, globalizacji, stereotypu kulturowego.

11. Feminizm, gender, queer - współczesne problemy z tożsamością płci. 

12. Zwroty kulturowe - zarys problematyki: Skupimy się bliżej na zwrotach: wizualnym /ikonicznym/ i performatywnym.

13. Subkultura definicje i nurty, kultury alternatywne. 

14. Geografia kultury – przestrzeń w badaniach kultury (kultura miasta/miejska). Ikonosfera - rodzaje przestrzeni kulturowych.

15. Cyber kultura, obiegi i uwarunkowania kultury w świecie cyfrowym, nowe rodzaje uczestnictwa i praktyk.